Mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường giữa các bên cần có gì?

Mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường là văn bản ghi nhận sự thống nhất giữa các bên về trách nhiệm, mức bồi thường và phương thức thực hiện khi phát sinh thiệt hại. Việc lập biên bản đúng quy định giúp bảo vệ quyền lợi và hạn chế tranh chấp.

I. Giới thiệu các vấn đề liên quan đến mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường

Mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường được sử dụng để ghi nhận sự thống nhất của các bên về trách nhiệm bồi thường, mức bồi thường, phương thức và thời hạn thực hiện. Việc lập biên bản rõ ràng, phù hợp quy định pháp luật giúp các bên có căn cứ thực hiện cam kết và hạn chế tranh chấp phát sinh. 

II. Tìm hiểu về mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường

Để sử dụng mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường đúng cách, các bên cần hiểu rõ khái niệm, đặc điểm, phạm vi áp dụng và những nội dung cần có trong biên bản. 

1. Mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường được pháp luật định nghĩa và quy định như thế nào?

Pháp luật không quy định mẫu bắt buộc riêng đối với “mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường”. Biên bản được các bên lập để ghi nhận thỏa thuận về trách nhiệm, mức và phương thức bồi thường.

• Căn cứ phát sinh trách nhiệm: Theo khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, người có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản hoặc quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.
• Mức và phương thức bồi thường: Theo khoản 1 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, các bên được thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, hiện vật hoặc thực hiện một công việc và phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần.
• Trường hợp nhiều người gây thiệt hại: Theo Điều 587 Bộ luật Dân sự 2015, những người cùng gây thiệt hại phải liên đới bồi thường; trách nhiệm của từng người được xác định tương ứng với mức độ lỗi.

Mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường chủ yếu dựa trên khoản 1 Điều 584 và khoản 1 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, trong đó cần ghi rõ căn cứ bồi thường, mức bồi thường, hình thức, phương thức và thời hạn thực hiện.

2. Đặc điểm nhận dạng của một mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường chuẩn pháp lý là gì?

Một mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường có giá trị pháp lý cần thể hiện rõ các nội dung cơ bản sau:

• Xác định đầy đủ các bên: Ghi rõ họ tên/tên tổ chức, thông tin liên hệ và người đại diện, nếu có.
• Nêu rõ căn cứ bồi thường: Xác định hành vi gây thiệt hại, loại thiệt hại và trách nhiệm của bên bồi thường theo khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015.
• Thỏa thuận cụ thể về bồi thường: Ghi rõ mức bồi thường, hình thức và phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần theo khoản 1 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015.
• Quy định thời hạn thực hiện: Xác định thời điểm, thời hạn và địa điểm hoặc phương thức thanh toán/bàn giao tài sản.
• Quyền và nghĩa vụ của các bên: Ghi rõ trách nhiệm thực hiện cam kết và cách xử lý nếu một bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng thỏa thuận.
• Chữ ký của các bên: Biên bản cần có chữ ký của các bên tham gia thỏa thuận để xác nhận sự tự nguyện và nội dung đã thống nhất.

Một mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường chuẩn pháp lý cần xác định rõ chủ thể, căn cứ và thiệt hại, mức bồi thường, phương thức thực hiện và trách nhiệm của các bên, qua đó tạo cơ sở chứng minh thỏa thuận khi phát sinh tranh chấp.

3. Phạm vi điều chỉnh của mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường áp dụng cho những loại thiệt hại nào?

Mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường có thể được sử dụng để ghi nhận việc bồi thường đối với nhiều loại thiệt hại khác nhau, tùy thuộc vào quan hệ pháp luật và nguyên nhân gây thiệt hại. Một số trường hợp phổ biến gồm:

• Thiệt hại về tài sản: Như tài sản bị mất, hư hỏng hoặc bị giảm giá trị. Căn cứ xác định trách nhiệm bồi thường theo khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015.
• Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm: Người gây thiệt hại có thể phải bồi thường các khoản thiệt hại theo quy định pháp luật. Căn cứ Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015.
• Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm: Có thể phát sinh trách nhiệm bồi thường các khoản thiệt hại liên quan đến tính mạng và chi phí mai táng, nghĩa vụ cấp dưỡng... Căn cứ Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015.
• Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm: Bên gây thiệt hại phải bồi thường theo phạm vi được pháp luật quy định. Căn cứ Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015.
• Các quyền, lợi ích hợp pháp khác bị xâm phạm: Khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 cũng ghi nhận trách nhiệm bồi thường khi hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác gây thiệt hại.

Phạm vi của mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường khá rộng, có thể áp dụng cho thiệt hại về tài sản, sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm, uy tín và các quyền, lợi ích hợp pháp khác. Nội dung bồi thường cần được xác định phù hợp với từng loại thiệt hại và quy định pháp luật liên quan.

4. Cấu trúc tiêu chuẩn của một mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường bao gồm những nội dung bắt buộc nào?

Pháp luật không quy định một mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường bắt buộc chung, nhưng để biên bản có đầy đủ cơ sở pháp lý, nên có các nội dung chính sau:

• Thông tin các bên: Họ tên/tên tổ chức, ngày sinh hoặc mã số doanh nghiệp, địa chỉ, thông tin liên hệ và người đại diện nếu có.
• Căn cứ và nội dung thiệt hại: Nêu sự việc, hành vi gây thiệt hại, loại thiệt hại và trách nhiệm bồi thường. Nội dung này phù hợp với khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015.
• Mức bồi thường: Ghi cụ thể tổng số tiền hoặc giá trị tài sản phải bồi thường, căn cứ xác định mức bồi thường.
• Hình thức và phương thức bồi thường: Các bên có thể thỏa thuận bồi thường bằng tiền, hiện vật hoặc thực hiện một công việc; bồi thường một lần hoặc nhiều lần theo khoản 1 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015.
• Thời hạn và cách thức thực hiện: Xác định rõ thời điểm, thời hạn thanh toán, tài khoản nhận tiền hoặc địa điểm bàn giao tài sản.
• Quyền và nghĩa vụ của các bên: Ghi nhận trách nhiệm thực hiện đúng cam kết và phương án xử lý nếu một bên vi phạm.
• Cam kết và chữ ký: Các bên xác nhận việc thỏa thuận là tự nguyện, thống nhất nội dung và ký, ghi rõ họ tên; trường hợp tổ chức ký thì người có thẩm quyền ký.

Một mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường nên thể hiện đầy đủ chủ thể, căn cứ phát sinh thiệt hại, mức bồi thường, hình thức, phương thức, thời hạn thực hiện và chữ ký của các bên. Nội dung càng cụ thể càng thuận lợi cho việc thực hiện và giải quyết tranh chấp nếu phát sinh.

III. Các quy định pháp luật có liên quan đến mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường

Mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường cần tuân thủ các quy định về điều kiện có hiệu lực, trách nhiệm bồi thường, trình tự lập và xử lý khi vi phạm cam kết.

1. Điều kiện để mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường phát sinh hiệu lực pháp luật là gì?

Mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường có hiệu lực khi đáp ứng các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, gồm:

• Chủ thể có năng lực pháp luật, năng lực hành vi phù hợp: Người ký phải có đủ năng lực theo quy định; nếu ký thay mặt tổ chức thì phải đúng thẩm quyền hoặc có ủy quyền hợp lệ.
• Các bên hoàn toàn tự nguyện: Việc thỏa thuận không được thực hiện do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép. Đây là yêu cầu về sự tự nguyện tại khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015.
• Nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội: Thỏa thuận về trách nhiệm, mức và phương thức bồi thường phải phù hợp quy định pháp luật theo khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015.
• Đúng hình thức nếu pháp luật yêu cầu: Theo khoản 2 Điều 117 và Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015, trường hợp pháp luật quy định giao dịch phải được thể hiện bằng văn bản, công chứng, chứng thực hoặc hình thức khác thì phải tuân thủ yêu cầu đó.

Biên bản thỏa thuận bồi thường muốn có hiệu lực cần bảo đảm đúng chủ thể, tự nguyện, nội dung hợp pháp và đúng hình thức theo quy định. Khi lập biên bản, các bên nên ghi rõ mức bồi thường, phương thức, thời hạn thực hiện và ký xác nhận để làm căn cứ thực hiện thỏa thuận.

2. Trình tự, thủ tục lập và ký kết mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường đúng chuẩn pháp luật?

Việc lập và ký mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường có thể thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1: Xác định thiệt hại và trách nhiệm bồi thường: Các bên xác định nguyên nhân, hành vi gây thiệt hại, mức thiệt hại và trách nhiệm bồi thường theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015.
• Bước 2: Thỏa thuận mức và phương thức bồi thường: Các bên thống nhất mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, hiện vật hoặc thực hiện một công việc; đồng thời xác định bồi thường một lần hoặc nhiều lần theo khoản 1 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015.
• Bước 3: Soạn thảo biên bản: Nội dung cần có thông tin các bên, nguyên nhân và mức thiệt hại, mức bồi thường, phương thức và thời hạn thực hiện, quyền và nghĩa vụ của các bên.
• Bước 4: Kiểm tra và ký kết: Các bên kiểm tra nội dung, bảo đảm việc ký kết hoàn toàn tự nguyện, chủ thể có năng lực phù hợp và nội dung không vi phạm điều cấm của luật theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015.
• Bước 5: Thực hiện và lưu giữ biên bản: Sau khi ký, các bên thực hiện đúng cam kết và lưu giữ biên bản cùng các chứng từ thanh toán, bàn giao hoặc tài liệu liên quan.

Trình tự lập và ký biên bản cần bảo đảm đầy đủ các bước từ xác định thiệt hại, thỏa thuận bồi thường, soạn thảo, kiểm tra, ký kết đến thực hiện cam kết.

3. Biện pháp chế tài nào được áp dụng nếu vi phạm cam kết trong mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường?

Khi một bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng cam kết trong mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường, bên vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm dân sự theo quy định pháp luật và nội dung đã thỏa thuận.

• Buộc tiếp tục thực hiện nghĩa vụ: Theo khoản 1 Điều 351 Bộ luật Dân sự 2015, bên vi phạm nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm dân sự đối với bên có quyền. Bên bị vi phạm có thể yêu cầu thực hiện đúng cam kết.
• Trả lãi do chậm thanh toán: Nếu nghĩa vụ bồi thường là trả tiền mà bên có nghĩa vụ chậm trả thì phải trả lãi đối với khoản tiền chậm trả theo khoản 1 Điều 357 Bộ luật Dân sự 2015.
• Bồi thường thiệt hại: Nếu việc vi phạm cam kết gây thiệt hại thì bên vi phạm phải bồi thường theo Điều 360 Bộ luật Dân sự 2015.
• Phạt vi phạm: Nếu các bên có thỏa thuận về phạt vi phạm thì bên vi phạm phải chịu khoản phạt theo thỏa thuận, phù hợp Điều 418 Bộ luật Dân sự 2015.

Khi vi phạm cam kết bồi thường, bên có quyền có thể yêu cầu thực hiện nghĩa vụ, trả lãi do chậm trả, phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ pháp luật hoặc thỏa thuận phù hợp.

IV. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường

Dưới đây là một số vấn đề thường gặp khi lập, ký kết và thực hiện mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường mà các bên cần lưu ý.

1. Thẩm quyền giải quyết khi một bên không thực hiện đúng mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường đã ký?

Khi một bên không thực hiện đúng mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường, bên còn lại có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp.

• Tòa án: Nếu biên bản ghi nhận thỏa thuận dân sự về bồi thường và phát sinh tranh chấp, Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo khoản 3 và khoản 6 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 đối với tranh chấp về hợp đồng dân sự và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
• Xác định Tòa án có thẩm quyền: Theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thông thường vụ án được giải quyết tại Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc hoặc nơi bị đơn có trụ sở. Các bên cũng có thể thỏa thuận bằng văn bản lựa chọn Tòa án nơi nguyên đơn cư trú, làm việc hoặc có trụ sở trong trường hợp pháp luật cho phép.
• Trường hợp có thỏa thuận trọng tài: Nếu nội dung thỏa thuận thuộc phạm vi tranh chấp có thể giải quyết bằng trọng tài và các bên có thỏa thuận trọng tài hợp lệ, tranh chấp có thể được giải quyết tại trọng tài theo thỏa thuận.

Khi một bên vi phạm biên bản thỏa thuận bồi thường, bên còn lại trước hết có thể yêu cầu tự nguyện thực hiện cam kết. Nếu không đạt được thỏa thuận, có thể yêu cầu Tòa án hoặc Trọng tài giải quyết tùy thuộc vào tính chất vụ việc và thỏa thuận của các bên.

2. Hình thức xử lý pháp lý đối với hành vi cưỡng ép ký mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường là gì?

Trường hợp một bên cưỡng ép người khác ký mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường, việc xử lý trước hết có thể xem xét đến hiệu lực của thỏa thuận:

• Yêu cầu tuyên bố biên bản vô hiệu: Theo Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự được xác lập do bị đe dọa, cưỡng ép có thể bị Tòa án tuyên bố vô hiệu khi đáp ứng điều kiện luật định. Khi đó, hậu quả pháp lý được xử lý theo Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015.
• Yêu cầu bồi thường thiệt hại: Nếu hành vi cưỡng ép gây thiệt hại thực tế cho người bị cưỡng ép, người gây thiệt hại có thể phải bồi thường theo các quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại của Bộ luật Dân sự.
• Xử lý theo tính chất, mức độ hành vi: Nếu việc cưỡng ép có sử dụng vũ lực, đe dọa hoặc các hành vi khác có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì người thực hiện có thể bị xử lý theo quy định pháp luật tương ứng.

Người bị cưỡng ép ký biên bản có quyền yêu cầu Tòa án xem xét hiệu lực của thỏa thuận, đồng thời yêu cầu bồi thường nếu có thiệt hại. Vì vậy, khi ký mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường, các bên phải bảo đảm sự tự nguyện và không có hành vi đe dọa, cưỡng ép.

3. Quy định về việc bổ sung, hủy bỏ mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường sau khi đã ký kết?

Sau khi mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường đã được ký, việc sửa đổi hoặc hủy bỏ cần dựa trên sự thỏa thuận của các bên và quy định pháp luật:

• Bổ sung, sửa đổi: Các bên có thể thỏa thuận sửa đổi, bổ sung nội dung biên bản. Nếu thỏa thuận ban đầu được lập bằng hình thức nào thì việc sửa đổi cũng phải tuân theo hình thức đó trong trường hợp pháp luật yêu cầu. Căn cứ khoản 1 và khoản 3 Điều 421 Bộ luật Dân sự 2015.
• Hủy bỏ: Một bên không thể tự ý hủy bỏ thỏa thuận nếu không có căn cứ pháp luật hoặc sự đồng ý của bên còn lại. Trường hợp thỏa thuận có bản chất là hợp đồng, việc hủy bỏ được xem xét theo Điều 423 Bộ luật Dân sự 2015, chẳng hạn khi bên kia vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hoặc thuộc trường hợp đã được các bên thỏa thuận.
• Chấm dứt theo thỏa thuận: Các bên có thể thống nhất chấm dứt thỏa thuận đã ký. Khoản 2 Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015 ghi nhận trường hợp hợp đồng chấm dứt theo thỏa thuận của các bên.

Sau khi ký, các bên nên lập biên bản sửa đổi, bổ sung hoặc văn bản thỏa thuận chấm dứt nếu có nhu cầu thay đổi hoặc hủy bỏ nội dung đã cam kết. Không nên tự ý hủy bỏ khi chưa có căn cứ hoặc sự thống nhất của bên còn lại.

4. Trường hợp tự ý hủy bỏ mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường mà không có sự đồng ý của bên còn lại xử lý thế nào?

Một bên không được tự ý hủy bỏ mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường nếu không có sự đồng ý của bên còn lại hoặc không có căn cứ pháp luật.

• Hủy bỏ theo thỏa thuận: Theo khoản 2 Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng có thể chấm dứt theo thỏa thuận của các bên. Vì vậy, nếu biên bản ghi nhận một thỏa thuận có tính chất hợp đồng, việc hủy bỏ hoặc chấm dứt theo thỏa thuận cần có sự thống nhất của các bên.
• Hủy bỏ khi có căn cứ pháp luật: Theo khoản 1 Điều 423 Bộ luật Dân sự 2015, một bên có quyền hủy bỏ hợp đồng khi bên kia vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ, vi phạm điều kiện hủy bỏ đã thỏa thuận hoặc thuộc trường hợp luật quy định. Người hủy bỏ phải thông báo cho bên còn lại.
• Tự ý hủy bỏ không có căn cứ: Theo khoản 5 Điều 427 Bộ luật Dân sự 2015, nếu việc hủy bỏ không thuộc các trường hợp pháp luật cho phép thì bên tự ý hủy bỏ được xác định là bên vi phạm nghĩa vụ và phải chịu trách nhiệm dân sự do không thực hiện đúng nghĩa vụ.

Nếu không có sự đồng ý của bên còn lại hoặc căn cứ hủy bỏ hợp pháp, việc tự ý hủy bỏ mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường có thể bị xem là hành vi vi phạm cam kết. Bên bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu tiếp tục thực hiện nghĩa vụ và yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ.

5. Người đại diện ký vào mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường cần những điều kiện hay ủy quyền gì?

Người ký mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường phải có thẩm quyền đại diện cho cá nhân hoặc tổ chức. Cụ thể:

• Người đại diện theo pháp luật: Có quyền ký nhân danh cá nhân hoặc pháp nhân theo căn cứ đại diện. Điều 134 và Điều 135 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về đại diện và căn cứ xác lập quyền đại diện.
• Người đại diện theo ủy quyền: Trường hợp không phải người đại diện theo pháp luật, người ký phải được ủy quyền hợp lệ. Theo khoản 1 Điều 138 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân, pháp nhân có thể ủy quyền cho cá nhân, pháp nhân khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự.
• Phải ký đúng phạm vi đại diện: Theo khoản 1 Điều 139 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch do người đại diện xác lập phù hợp với phạm vi đại diện sẽ làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện. Vì vậy, văn bản ủy quyền nên ghi rõ người được ủy quyền, nội dung, phạm vi và thời hạn ủy quyền.
• Bảo đảm điều kiện có hiệu lực: Việc ký biên bản phải đáp ứng điều kiện về chủ thể, sự tự nguyện, mục đích và nội dung hợp pháp theo khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015.

Người ký biên bản phải là người có thẩm quyền đại diện hoặc người được ủy quyền hợp lệ và ký đúng phạm vi ủy quyền. Khi ký thay, nên kiểm tra văn bản ủy quyền để bảo đảm thỏa thuận có giá trị và ràng buộc đối với người được đại diện.

V. Bạn đang tìm một chuyên gia pháp lý uy tín để hỗ trợ vấn đề liên quan đến mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường?

Việc soạn thảo mẫu biên bản thỏa thuận bồi thường cần bảo đảm nội dung rõ ràng, phù hợp quy định pháp luật và bảo vệ quyền lợi của các bên. NPLaw có cung cấp dịch vụ tư vấn, soạn thảo và hỗ trợ giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan đến thỏa thuận, hợp đồng và tranh chấp. 

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.