Mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông cần lưu ý những gì để bảo vệ quyền lợi các bên?

Mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông là văn bản quan trọng giúp các bên liên quan thống nhất phương án giải quyết hậu quả do tai nạn gây ra, đặc biệt trong việc xác định mức bồi thường, trách nhiệm khắc phục thiệt hại và cam kết thực hiện nghĩa vụ. Vậy mẫu biên bản này được sử dụng trong những trường hợp nào, có giá trị pháp lý ra sao và cần lưu ý gì khi ký kết? NPLaw sẽ phân tích cụ thể trong bài viết dưới đây.

I. Vì sao mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông ngày càng được nhiều người quan tâm?

Trong thực tế, các vụ việc tai nạn giao thông không chỉ phát sinh thiệt hại về tài sản mà còn liên quan đến chi phí sửa chữa, bồi thường, trách nhiệm giữa các bên. Vì vậy, mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông ngày càng được quan tâm như một phương án giúp các bên chủ động ghi nhận sự việc, thống nhất mức bồi thường và hạn chế tranh chấp kéo dài.

Bên cạnh đó, việc lập biên bản thỏa thuận còn giúp xác định rõ quyền, nghĩa vụ của các bên trên cơ sở tự nguyện, đồng thời tạo căn cứ chứng minh khi phát sinh tranh chấp về sau. Tuy nhiên, để biên bản có giá trị pháp lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, các bên cần lưu ý về nội dung thỏa thuận, phạm vi trách nhiệm bồi thường và các nghĩa vụ liên quan sau tai nạn.

II. Khái niệm về mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông

Để hiểu rõ giá trị và cách sử dụng trên thực tế, trước hết cần xác định khái niệm, phạm vi áp dụng và ý nghĩa pháp lý của mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông trong việc ghi nhận trách nhiệm giữa các bên liên quan.

1. Mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông là gì?

Mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông là văn bản do các bên liên quan trong vụ tai nạn giao thông lập nhằm ghi nhận sự việc, xác định trách nhiệm dân sự và thống nhất phương án giải quyết các vấn đề như bồi thường thiệt hại, chi phí sửa chữa tài sản, chi phí điều trị hoặc các nghĩa vụ liên quan khác.

Về bản chất, đây là một dạng giao dịch dân sự được xác lập trên cơ sở tự nguyện thỏa thuận của các bên. Căn cứ Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân, pháp nhân có quyền tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận trong việc xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự, miễn không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.

Do đó, biên bản cần thể hiện rõ thông tin các bên, diễn biến tai nạn, mức độ thiệt hại, trách nhiệm bồi thường, thời hạn và phương thức thực hiện nghĩa vụ để làm căn cứ giải quyết khi có tranh chấp phát sinh.

2. Những trường hợp nào nên lập biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông?

Trong thực tế, việc lập biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông thường được thực hiện khi các bên có nhu cầu tự thống nhất phương án giải quyết hậu quả vụ việc, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến bồi thường thiệt hại và trách nhiệm dân sự phát sinh sau tai nạn.

Một số trường hợp nên lập biên bản thỏa thuận gồm:

• Các bên thống nhất được nguyên nhân, mức độ thiệt hại và trách nhiệm bồi thường sau khi xảy ra tai nạn, không có tranh chấp về lỗi hoặc nghĩa vụ liên quan.
• Tai nạn gây thiệt hại về tài sản như hư hỏng phương tiện, hàng hóa hoặc tài sản khác và các bên muốn thỏa thuận chi phí khắc phục.
• Các bên cần ghi nhận việc hỗ trợ chi phí điều trị, bồi thường thiệt hại về sức khỏe hoặc các khoản chi phí hợp lý khác phát sinh từ tai nạn.
• Một bên nhận trách nhiệm và cam kết thực hiện nghĩa vụ bồi thường trong thời hạn, phương thức đã thống nhất để làm căn cứ chứng minh sau này.

Tuy nhiên, việc lập biên bản thỏa thuận chỉ phù hợp khi các bên tự nguyện, thiện chí giải quyết vụ việc. Trường hợp tai nạn có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc phát sinh trách nhiệm hành chính, hình sự thì việc thỏa thuận dân sự không làm mất đi trách nhiệm theo quy định pháp luật.

3. Mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông khác gì với biên bản giải quyết tai nạn của cơ quan công an?

Mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông và biên bản giải quyết tai nạn giao thông của Cảnh sát giao thông có mục đích và giá trị pháp lý khác nhau. Biên bản thỏa thuận dân sự do các bên liên quan tự lập nhằm ghi nhận việc thống nhất về trách nhiệm bồi thường, phương án khắc phục thiệt hại và nghĩa vụ thực hiện giữa các bên.

Trong khi đó, biên bản vụ việc giải quyết tai nạn giao thông của Cảnh sát giao thông được lập trong quá trình điều tra, xác minh vụ tai nạn. Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 21 Thông tư 72/2024/TT-BCA, Biên bản vụ việc (Mẫu số 02/TNĐB) là một trong các biểu mẫu được sử dụng trong công tác điều tra, xác minh, giải quyết tai nạn giao thông đường bộ của Cảnh sát giao thông.

Theo khoản 1 Điều 7 Thông tư 72/2024/TT-BCA, khi giải quyết tai nạn giao thông, Cảnh sát giao thông có trách nhiệm làm rõ các nội dung như: có hay không có dấu hiệu tội phạm, hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, nguyên nhân tai nạn, lỗi của cá nhân vi phạm, mức độ thiệt hại và các tình tiết liên quan khác.

Như vậy, biên bản thỏa thuận dân sự tập trung vào việc giải quyết quyền lợi giữa các bên, còn biên bản của Cảnh sát giao thông nhằm ghi nhận kết quả điều tra, xác minh và làm căn cứ xử lý vụ tai nạn theo thẩm quyền pháp luật. Hai loại biên bản này có thể tồn tại song song và việc ký thỏa thuận dân sự không thay thế cho hoạt động giải quyết của cơ quan có thẩm quyền khi vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

III. Quy định của pháp luật về mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông

Việc lập và sử dụng mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông cần được thực hiện phù hợp với các nguyên tắc của pháp luật dân sự, đặc biệt là quy định về giao kết thỏa thuận, trách nhiệm bồi thường thiệt hại và giá trị chứng minh của văn bản khi phát sinh tranh chấp.

1. Biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông có thể ghi nhận những khoản bồi thường nào?

Trong mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông, các bên có thể thống nhất ghi nhận các khoản bồi thường dựa trên thiệt hại thực tế phát sinh. Căn cứ Điều 589 và Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, các khoản bồi thường có thể bao gồm thiệt hại về tài sản, sức khỏe và các chi phí hợp lý khác liên quan đến việc khắc phục hậu quả.

Cụ thể, biên bản có thể ghi nhận các khoản như:

• Chi phí sửa chữa, thay thế phương tiện hoặc tài sản bị hư hỏng do tai nạn gây ra; căn cứ Điều 589 Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại về tài sản bao gồm tài sản bị mất, hủy hoại, hư hỏng và chi phí hợp lý để khắc phục thiệt hại.
• Chi phí khám, chữa bệnh, phục hồi sức khỏe, chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng và phục hồi chức năng của người bị thiệt hại theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015.
• Khoản thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại do ảnh hưởng từ tai nạn.
• Khoản bồi thường tổn thất về tinh thần trong trường hợp thiệt hại về sức khỏe, tính mạng nếu các bên có thỏa thuận theo quy định pháp luật.
• Các chi phí hợp lý khác liên quan trực tiếp đến việc ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại.

Bởi vậy, khi lập biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông, các bên nên ghi rõ từng khoản bồi thường, mức tiền, thời hạn và phương thức thanh toán để làm căn cứ thực hiện, hạn chế tranh chấp phát sinh về sau.

2. Việc ký biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông có làm chấm dứt trách nhiệm hành chính hoặc hình sự không?

Việc các bên ký biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông chỉ có ý nghĩa ghi nhận việc giải quyết quan hệ dân sự như bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả, không làm chấm dứt trách nhiệm hành chính hoặc hình sự nếu hành vi gây tai nạn có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Trường hợp vụ tai nạn có hành vi vi phạm quy định về an toàn giao thông, cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể xem xét xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ của hành vi và hậu quả xảy ra. Việc người gây tai nạn đã bồi thường hoặc được bên bị thiệt hại đồng ý thỏa thuận chỉ có thể được xem xét như một tình tiết liên quan trong quá trình giải quyết vụ việc, không phải là căn cứ tự động miễn trách nhiệm

3. Khi phát sinh thiệt hại mới, mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông có được sửa đổi hoặc bổ sung không?

Khi phát sinh thiệt hại mới sau khi lập mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông, các bên có thể thỏa thuận sửa đổi, bổ sung nội dung biên bản nếu vẫn còn căn cứ và phù hợp với ý chí tự nguyện của các bên. Căn cứ khoản 2 Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân, pháp nhân được quyền tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận để xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự, miễn không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Ngoài ra, theo Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015 (được hướng dẫn bởi khoản 1 Điều 3 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP), thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời; các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức và phương thức bồi thường. Trường hợp mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế, bên bị thiệt hại hoặc bên gây thiệt hại có quyền yêu cầu thay đổi mức bồi thường theo quy định pháp luật

4. Mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông có được sử dụng để giải quyết tranh chấp tại Tòa án không?

Mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông có thể được sử dụng làm tài liệu, chứng cứ để giải quyết tranh chấp tại Tòa án nếu được lập hợp pháp, thể hiện sự tự nguyện thỏa thuận và có nội dung rõ ràng về quyền, nghĩa vụ của các bên. Căn cứ Điều 93 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi 2025), chứng cứ trong vụ việc dân sự là những gì có thật được đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân giao nộp hoặc Tòa án thu thập theo trình tự, thủ tục luật định.

Tuy nhiên, giá trị chứng minh của biên bản còn phụ thuộc vào nội dung, hình thức lập, chữ ký xác nhận của các bên và các tài liệu liên quan kèm theo. Trường hợp một bên không thực hiện đúng cam kết, bên còn lại có thể sử dụng biên bản này để yêu cầu Tòa án xem xét, giải quyết tranh chấp về nghĩa vụ bồi thường hoặc các vấn đề dân sự phát sinh.

IV. Giải đáp các thắc mắc thường gặp về mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông

Trong quá trình lập và sử dụng mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông, các bên thường gặp nhiều vấn đề liên quan đến thời điểm lập biên bản, giá trị pháp lý, phạm vi trách nhiệm bồi thường và cách xử lý khi phát sinh tranh chấp.

1. Có thể lập biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông ngay tại hiện trường không?

Các bên có thể lập biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông ngay tại hiện trường nếu vụ việc không thuộc trường hợp bắt buộc phải cơ quan có thẩm quyền giải quyết và các bên hoàn toàn tự nguyện thỏa thuận về trách nhiệm bồi thường, khắc phục thiệt hại.

Tuy nhiên, khi lập biên bản tại hiện trường, các bên cần ghi nhận đầy đủ thông tin như: thời gian, địa điểm xảy ra tai nạn, thông tin người liên quan, diễn biến vụ việc, mức độ thiệt hại, trách nhiệm bồi thường, phương thức và thời hạn thực hiện nghĩa vụ. Việc thỏa thuận này phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, thiện chí, trung thực theo quy định tại Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015.

2. Biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông có cần người làm chứng hay không?

Pháp luật hiện hành không bắt buộc phải có người làm chứng khi các bên lập biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông. Biên bản vẫn có giá trị nếu được các bên tự nguyện xác lập, có đầy đủ thông tin, nội dung thỏa thuận rõ ràng và chữ ký xác nhận của các bên liên quan.

Trong thực tế, việc có người làm chứng hoặc người chứng kiến tham gia ký xác nhận có thể giúp tăng tính khách quan, chứng minh sự tự nguyện và hạn chế tranh chấp nếu sau này một bên cho rằng việc ký kết không đúng ý chí hoặc có sự ép buộc.

3. Sau khi ký biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông, có được yêu cầu bồi thường thêm không?

Sau khi ký biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông, việc yêu cầu bồi thường thêm sẽ phụ thuộc vào nội dung các bên đã cam kết và thiệt hại thực tế phát sinh sau đó. Nếu biên bản đã ghi nhận đầy đủ các khoản thiệt hại, mức bồi thường và các bên thống nhất không còn yêu cầu nào khác thì việc yêu cầu bổ sung có thể không được chấp nhận.

Trường hợp phát sinh thiệt hại mới chưa được xác định tại thời điểm lập biên bản hoặc các bên chưa thỏa thuận đầy đủ về trách nhiệm bồi thường, các bên vẫn có thể tiếp tục trao đổi, sửa đổi, bổ sung thỏa thuận. Căn cứ Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời, các bên có thể thỏa thuận về mức, hình thức và phương thức bồi thường phù hợp.

4. Biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông có cần công chứng hoặc chứng thực không?

Pháp luật hiện hành không bắt buộc công chứng hoặc chứng thực đối với biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông. Các bên có thể tự lập và ký kết trên cơ sở tự nguyện, bảo đảm nội dung thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội theo nguyên tắc giao kết giao dịch dân sự tại Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015.

Đối với các trường hợp có giá trị bồi thường lớn, nội dung thỏa thuận phức tạp hoặc các bên muốn tăng tính chắc chắn về mặt chứng cứ, việc công chứng, chứng thực chữ ký hoặc lập văn bản có người làm chứng có thể được cân nhắc để hạn chế tranh chấp phát sinh.

5. Nên sử dụng mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông của luật sư hay tự soạn?

Việc lựa chọn sử dụng mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông của luật sư hay tự soạn phụ thuộc vào mức độ phức tạp của vụ việc và giá trị thiệt hại phát sinh. Đối với các vụ tai nạn đơn giản, các bên có thể tự lập biên bản nếu bảo đảm đầy đủ thông tin, nội dung cam kết rõ ràng và phù hợp quy định pháp luật.

Trong trường hợp vụ việc có nhiều bên liên quan, mức bồi thường lớn, phát sinh tranh chấp về lỗi hoặc cần xác định rõ trách nhiệm pháp lý, việc sử dụng mẫu do luật sư hỗ trợ sẽ giúp rà soát nội dung, bổ sung các điều khoản cần thiết và hạn chế rủi ro khi thực hiện thỏa thuận.

V. NPLaw hỗ trợ soạn thảo và rà soát mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông

Việc lập mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông đúng quy định giúp các bên ghi nhận rõ trách nhiệm bồi thường, hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong quá trình thực hiện cam kết. Tuy nhiên, nếu nội dung biên bản không đầy đủ hoặc chưa xác định rõ phạm vi nghĩa vụ, các bên có thể gặp khó khăn khi phát sinh vấn đề sau này.

NPLaw cung cấp dịch vụ tư vấn, soạn thảo và rà soát mẫu biên bản thỏa thuận dân sự tai nạn giao thông, hỗ trợ khách hàng kiểm tra tính pháp lý của nội dung thỏa thuận, xác định các khoản bồi thường, trách nhiệm của từng bên và bổ sung các điều khoản cần thiết nhằm hạn chế rủi ro. Với sự hỗ trợ của đội ngũ chuyên gia pháp lý, khách hàng có thể chủ động giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan đến tai nạn giao thông và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.