Một trong những vấn đề tưởng chừng như đơn giản là nhặt được tài sản lại khiến nhiều người đặt ra câu hỏi, rằng nhặt được tài sản có phải trả lại không? Việc không trả lại tài sản là liên quan đến vấn đề đạo đức hay pháp luật. Dưới đây NPlaw sẽ đi vào vào tìm hiểu những quy định liên quan để trả lời cho những câu hỏi này.
I. Vấn đề nhặt được tài sản hiện nay trong xã hội
Hiện nay, tài sản của mỗi cá nhân có thể là động sản, bất động sản. Đối với động sản, đặc biệt là các động sản không đăng ký quyền sở hữu và dễ bị đánh rơi hay bỏ quên như điện thoại, ví tiền, laptop, balo, túi xách….thì chúng ta có thể thấy vô số trường hợp các tài sản này bị đánh rơi hoặc bỏ quên. Nhiều cá nhân nhặt được tài sản bị đánh rơi, bỏ quên cũng đã có ý thức chủ động thông báo hoặc trình báo đến cơ quan công an để trả lại người đánh mất, tuy nhiên cũng có rất nhiều trường hợp người nhặt được cố tình không trả lại và chiếm làm của riêng.
II. Nhặt được tài sản thì phải làm như thế nào?
Tại "khoản 1 Điều 230 Bộ luật Dân sự 2015" có quy định, khi một người nhặt được tài sản người khác đánh rơi thì trường hợp này người nhặt được phải xử lý như sau:
- Nếu người nhặt được biết được địa chỉ của người đánh rơi tài sản hoặc bỏ quên thì phải tìm cách thông báo để trả lại tài sản cho người đó (nhận biết qua tài sản, thông tin ghi trên tài sản hoặc các manh mối khác);
- Nếu người nhặt được không biết địa chỉ của người đánh rơi tài sản thì thông báo hoặc giao nộp tài sản ngay cho UBND cấp xã hoặc công an cấp xã phường nơi gần nhất để ủy ban nhân dân xã thông báo công khai cho người bị mất nhận lại tài sản.
III. Quy định pháp luật về nhặt được tài sản
1. Hình thức xử phạt đối với hành vi cố tình không trả lại tài sản cho người khác
Trường hợp người nhặt được của rơi không trả lại đồ cho người đã đánh mất thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, nặng hơn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể như sau:
- Xử phạt vi phạm hành chính:
Tại "điểm đ khoản 2 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP" quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình có quy định:, người nào chiếm giữ trái phép tài sản của người khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
- Xử lý hình sự:
Nếu người nhặt được của rơi không trả lại đồ cho người đã đánh mất nếu đủ yếu tố cấu thành thành tội chiếm giữ trái phép tài sản thì sẽ bị xử lý theo "điều 176 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017)" như sau:
+ Khung 1:
Người nào cố tình không trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc không giao nộp cho cơ quan có trách nhiệm tài sản có giá trị từ 10.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc tài sản dưới 10.000.000 đồng nhưng tài sản là di vật, cổ vật bị giao nhầm hoặc do mình tìm được, bắt được thì sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
+ Khung 2:
Trường hợp chiếm giữ trái phép đối với tài sản có giá trị từ 200.000.000 đồng trở lên hoặc bảo vật quốc gia, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
Như vậy có thể thấy đối với hành vi nhặt được của rơi cố tình không trả lại sẽ phải chịu phạt tiền hoặc hoặc nặng hơn có thể truy cứu trách nhiệm hình sự.
2. Cơ quan có thẩm quyền giải quyết về tài sản nhặt được
Nếu nhặt được tài sản của người khác đánh rơi, bỏ quên thì ủy ban nhân dân xã hoặc công an xã nơi gần nhất mà người nhặt được tài sản trình báo sẽ là cơ quan có thẩm quyền giải quyết về tài sản nhặt được này.
3. Thời gian để giải quyết tài sản khi nhặt được
Theo quy định của "Bộ luật dân sự 2015, tại Điều 230" thì thời hạn để xác lập quyền sở hữu đối với tài sản bị đánh rơi kể từ ngày thông báo công khai về tài sản đánh rơi là 01 năm. Vậy ta có thể thấy thời gian để giải quyết tài sản khi nhặt được là ngay lúc nhặt được tài sản cho đến 01 năm sau.
IV. Một số câu hỏi thường gặp về nhặt được tài sản
1. Xác lập quyền sở hữu đối với tài sản do người khác đánh rơi, bỏ quên
Về vấn đề xác lập quyền sở hữu đối với tài sản do người khác đánh rơi, bỏ quên được quy định tại "Điều 230 Bộ Luật dân sự 2015". Theo đó thì quyền sở hữu đối với tài sản đánh rơi được xác lập sau 01 năm kể từ ngày công bố công khai thông tin về tài sản bị đánh rơi nhưng không có người đến nhận, lúc này người nhặt được tài sản sẽ có quyền xác lập quyền sở hữu đối với tài sản mà mình nhặt được.
2. Làm gì khi nhặt được tài sản của người khác đánh rơi?
Như các quy định pháp luật đã phân tích ở trên, khi nhặt được tài sản của người khác đánh rơi, người nhặt được tài sản nên đến ngay cơ quan công an xã nơi gần nhất để trình báo về việc nhặt được tài sản, không tự ý chiếm làm của riêng, tránh bị xử lý theo quy định của pháp luật.
3. Nhặt được tài sản sau bao lâu được phép là tài sản riêng của mình?
Tại "Khoản 2 Điều 230 Bộ luật dân sự 2015" quy định, sau 01 năm kể từ ngày tiến hành thông báo công khai về tài sản bị đánh rơi mà không thể xác định được chủ sở hữu hoặc chủ sở hữu không đến nơi thông báo để nhận lại tài sản thì:
- Nếu tài sản có giá trị nhỏ hơn hoặc bằng 10 lần mức lương cơ sở (14.900.000 đồng) thì người nhặt được tài sản sẽ được xác lập quyền sở hữu đối với tài sản đó.
- Nếu tài sản có giá trị lớn hơn 10 lần mức lương cơ sở (14.900.000 đồng) thì thì sau khi trừ đi các chi phí bảo quản tài sản, người nhặt được tài sản sẽ được hưởng:
+ Phần giá trị bằng mười lần mức lương cơ sở (14.900.000 đồng);
+ 50% giá trị của phần vượt quá mười lần mức lương cơ sở, đối với phần giá trị còn lại sẽ thuộc về Nhà nước;
- Riêng đối với trường hợp tài sản đánh đánh rơi, bỏ quên là tài sản thuộc di tích lịch sử và văn hóa thì tài sản này thuộc về nhà nước, người nhặt được sẽ được hưởng một khoản tiền thưởng theo quy định.
4. Không trả lại tài sản nhặt được có bị phạt không?
Như đã phân tích ở mục III.1 có thể thấy nếu người nhặt được tài sản không trả lại tài sản có thể bị xử phạt hành chính hoặc phải chịu trách nhiệm hình sự tùy thuộc vào mức độ hành vi chiếm giữ tài sản trái phép.
V. Dịch vụ tư vấn và thực hiện giải quyết về nhặt được tài sản
Các vấn đề pháp lý liên quan đến nhặt được tài sản được quy định cả trong Bộ luật dân sự và Bộ luật hình sự của nước ta. Đội ngũ luật luật sư của NPlaw chúng tôi am hiểu sâu các quy định của pháp luật, cung cấp dịch vụ tư vấn và thực hiện giải quyết về nhặt được tài sản như: tư vấn phương hướng giải quyết, tư vấn kiến thức pháp luật liên quan đến dân sự và hình sự, hỗ trợ tố tụng nếu có phát sinh tranh chấp.
Như vậy, nhặt được tài sản của người khác cần phải phải trả lại cho người đã đánh mất, tránh trường hợp chiếm hữu tài sản làm của riêng, vi phạm pháp luật. Nếu quý khách hàng cần tư vấn liên quan đến vấn đề nhặt được tài sản.
