Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là một hành động cao cả và đầy ý nghĩa, giúp những người không thể có con bằng cách tự nhiên có được niềm hạnh phúc làm cha mẹ. Tuy nhiên, mang thai hộ cũng có những rủi ro và khó khăn, cả về mặt thể chất lẫn tinh thần, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tôn trọng các quy định pháp luật. Trước khi quyết định mang thai hộ, bạn nên tìm hiểu kỹ về các điều kiện, quy trình và trách nhiệm của một người mang thai hộ, cũng như các quyền lợi và nghĩa vụ của người nhờ mang thai. Dưới đây là một số thông tin quy định về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo mà NPLaw đã nghiên cứu, tổng hợp:
I. Thực trạng mang thai hộ vì mục đích nhân đạo hiện nay
Hiện nay, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là một giải pháp được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng để giải quyết tình trạng vô sinh. Tuy nhiên, mang thai hộ cũng gặp nhiều thách thức về pháp lý, đạo đức và xã hội. Một số vấn đề gồm có: quyền và trách nhiệm của người mang thai hộ, người yêu cầu mang thai hộ và đứa trẻ sinh ra; quy trình và tiêu chuẩn để được mang thai hộ; sự bảo vệ và hỗ trợ cho người mang thai hộ trong quá trình mang thai và sau khi sinh; sự công khai và minh bạch của việc mang thai hộ; sự can thiệp của nhà nước và xã hội vào việc mang thai hộ.
II. Quy định pháp luật liên quan đến mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
1. Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là gì? Có được phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo không?
Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là việc một người phụ nữ tự nguyện, không vì mục đích thương mại giúp mang thai cho cặp vợ chồng mà người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
Pháp luật Việt Nam cho phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo, tuy nhiên, việc này phải được thực hiện trên cơ sở tự nguyện của các bên và được lập thành văn bản.
2. Trình tự, thủ tục đăng ký mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
Theo quy định tại Điều 14 Nghị định 10/2015/NĐ-CP, trình tự, thủ tục đăng ký mang thai hộ vì mục đích nhân đạo thực hiện như sau:
+ Cặp vợ chồng vô sinh gửi hồ sơ đề nghị thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được phép thực hiện kỹ thuật này
+ Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, cơ sở được cho phép thực hiện kỹ thuật mang thai hộ phải có kế hoạch điều trị để thực hiện kỹ thuật mang thai hộ. Trường hợp không thể thực hiện được kỹ thuật này thì phải trả lời bằng văn bản, đồng thời nêu rõ lý do.
3. Điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo gồm:
+ Việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo phải được thực hiện trên cơ sở tự nguyện của các bên và được lập thành văn bản.
+ Vợ chồng có quyền nhờ người mang thai hộ khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về việc người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản;
+ Vợ chồng đang không có con chung;
+ Đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý.
+ Người được nhờ mang thai hộ phải có đủ các điều kiện sau đây:
+ Là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ;
+ Đã từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần;
+ Ở độ tuổi phù hợp và có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về khả năng mang thai hộ;
+ Trường hợp người phụ nữ mang thai hộ có chồng thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng;
+ Đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý.
III. Các thắc mắc liên quan đến mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
1. Thỏa thuận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo có bắt buộc lập thành văn bản không?
Căn cứ theo Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo bắt buộc phải lập thành văn bản.
2. Con sinh ra nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là con của ai?
Căn cứ theo Điều 94 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con sinh ra nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm con được sinh ra.
3. Chi phí khám thai có được người nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo chi trả?
Căn cứ theo Khoản 1 Điều 98 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, bên nhờ mang thai hộ có nghĩa vụ chi trả chi phí khám thai.
4. Khi thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo thì có cần làm hợp đồng không? Nếu người mang thai hộ không giao con thì có vi phạm pháp luật không?
Theo quy định của pháp luật, thỏa thuận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo bắt buộc phải lập thành văn bản. Đây là một dạng của hợp đồng.
Theo Khoản 1 Điều 97 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người mang thai hộ phải giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ. Như vậy, việc người mang thai hộ không giao con là hành vi vi phạm pháp luật.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo mà công ty NPLAW gửi đến Quý độc giả. Nếu Quý độc giả có bất kỳ vướng mắc nào liên quan cần giải đáp thêm, xin vui lòng liên hệ với NPLAW theo thông tin liên hệ sau:
