Vấn đề về thừa kế luôn được nhiều người đặc biệt quan tâm, đặc biệt là khi phân chia di sản thừa kế với những người thuộc diện thừa kế. Thực tế, nhiều trường hợp vì nhiều lý do khác nhau mà khi đã hoàn tất việc phân chia di sản thừa kế nhưng lại xuất hiện người thừa kế mới.
Vậy như thế nào là người thừa kế mới? Quy định pháp luật về người thừa kế mới hiện hành ra sao? Có những vướng mắc gì cần giải đáp liên quan đến người thừa kế mới?
Để giải đáp vướng mắc này, Công Ty Luật TNHH Ngọc Phú xin gửi tới Quý độc giả thông tin dưới bài viết sau:
I. Định nghĩa về người thừa kế mới
Pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể định nghĩa về người thừa kế mới. Trên cơ sở các quy định pháp luật có liên quan tại Bộ Luật dân sự 2015, có thể hiểu, người thừa kế mới là cá nhân (người) còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết nhưng đến thời điểm đã phân chia di sản thừa kế mới xuất hiện.
II. Quy định pháp luật về người thừa kế mới
Quy định pháp luật hiện hành về người thừa kế mới như sau:
1. Các trường hợp được coi là người thừa kế mới
Pháp luật hiện chưa có quy định cụ thể về các trường hợp được coi là người thừa kế mới. Tuy nhiên từ thực tế có thể nhận định các trường hợp được coi là người thừa kế mới bao gồm:
- Con của người để lại di sản sinh ra và còn sống sau thời điểm di sản thừa kế được phân chia (trong trường hợp thai đôi, thai ba .. nhưng thời điểm phân chia di sản chỉ xác định thai một)
- Người được tòa án xác nhận là con hoặc cha, mẹ của người để lại di sản nhưng quyết định hoặc bản án của tòa án có hiệu lực sau thời điểm phân chia di sản.
- Con hoặc cha, mẹ của người để lại di sản đã bị tòa án tuyên bố là đã chết trước thời điểm người để lại chết sau đó lại có tin tức xác thực là còn sống hoặc đã trở về sau thời điểm phân chia di sản.
2. Quyền, nghĩa vụ của người thừa kế mới
Người thừa kế mới cũng là người thừa kế nên có quyền và nghĩa vụ tương tự như những người thừa kế khác, chỉ khác trong việc phân chia di sản thừa kế do người thừa kế mới xuất hiện khi đã thực hiện phân chia di sản thừa kế, cụ thể:
- Người thừa kế mới có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác. (Theo Khoản 1 Điều 620 Bộ luật dân sự 2015)
- Người thừa kế mới có quyền được nhận từ những người thừa kế đã nhận di sản một khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thoả thuận khác. (Theo Khoản 1 Điều 662 Bộ luật dân sự 2015)
- Người thừa kế mới có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. (Theo Khoản 3 Điều 615 Bộ Luật dân sự 2015)
3. Khi có người thừa kế mới thì việc chia thừa kế trước đó được xem là vô hiệu hay không?
Khi có người thừa kế mới thì việc chia thừa kế trước đó không được xem là vô hiệu, không thực hiện việc phân chia lại di sản bằng hiện vật, nhưng những người thừa kế đã nhận di sản phải thanh toán cho người thừa kế mới một khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. (Theo Khoản 1 Điều 662 Bộ luật dân sự 2015)
III. Một số thắc mắc về người thừa kế mới
Một số thắc mắc thường gặp về người thừa kế mới được giải đáp như sau:
1. Di sản thừa kế không có người nhận, phần di sản đó thuộc về Nhà nước theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, sau đó xuất hiện người thừa kế mới, phần thuộc về Nhà nước có được chia lại cho người thừa kế không?
Di sản thừa kế không có người nhận, phần di sản đó thuộc về Nhà nước theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, sau đó xuất hiện người thừa kế mới, phần thuộc về Nhà nước được chia lại cho người thừa kế nếu người thừa kế mới yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình trong thời hiệu 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế và yêu cầu chia di sản thừa kế trong thời hiệu là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. (Bản chất việc này không phải là chia lại phần di sản thừa kế đã chia mà là hoàn trả lại phần di sản thừa kế cho người thừa kế)
(Theo Khoản 1, 2 Điều 623 Bộ luật dân sự 2015)
2. Có phải chia lại di sản thừa kế khi xuất hiện người thừa kế mới không?
Không phải chia lại di sản thừa kế khi xuất hiện người thừa kế mới. Trường hợp đã phân chia di sản mà xuất hiện người thừa kế mới thì không thực hiện việc phân chia lại di sản bằng hiện vật, nhưng những người thừa kế đã nhận di sản phải thanh toán cho người thừa kế mới một khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. (Theo Khoản 1 Điều 662 Bộ luật dân sự 2015)
3. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình là bao lâu?
Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế. (Theo Khoản 2 Điều 623 Bộ luật dân sự 2015)
