Quy định về thừa kế thay người khác là một vấn đề phức tạp và nhạy cảm trong luật pháp Việt Nam. Theo đó, người thừa kế nhượng quyền thừa kế của mình cho người khác, nhưng phải tuân theo một số điều kiện và quy trình. Hãy cùng tìm hiểu nội dung thừa kế thay người khác thông qua bài viết dưới đây:
I. Định nghĩa về thừa kế thay người khác
Thừa kế thay người khác là một khái niệm trong lĩnh vực pháp luật, được hiểu là việc các con (cháu, chắt) được thay vào vị trí của bố hoặc mẹ (ông, bà) để hưởng di sản của ông bà (hoặc cụ) trong trường hợp bố hoặc mẹ (ông hoặc bà) chết trước hoặc chết cùng ông, bà (hoặc cụ).
II. Quy định pháp luật về thừa kế thay người khác
1. Điều kiện để được thừa kế thay người khác
Để được thừa kế thay người khác, cá nhân phải đáp ứng được các điều kiện sau đây:
- Phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế.
- Người thừa kế không rơi vào trường hợp “không được quyền hưởng di sản ”do bị Tòa án “tước” quyền hoặc do chính người để lại di sản truất quyền bằng một di chúc có hiệu lực pháp luật.
- Cũng như những người thừa kế khác, người thừa kế thế vị không được hưởng di sản nếu họ từ chối nhận di sản hoặc bị truất quyền hưởng di sản theo quy định tại Điều 642 và Điều 643 Bộ luật Dân sự 2005.
2. Ủy quyền cho người khác nhận thừa kế thì có được xem là thừa kế thay người khác không
Ủy quyền cho người khác nhận thừa kế không được xem là thừa kế thay người khác. Thừa kế thay người khác là một khái niệm pháp lý cụ thể liên quan đến việc một người thừa kế (thường là con hoặc cháu) thay thế vị trí của một người thừa kế khác (thường là cha mẹ hoặc ông bà) để hưởng di sản.
Trong khi đó, ủy quyền cho người khác nhận thừa kế là việc một người thừa kế ủy quyền cho một người khác thực hiện các công việc liên quan đến việc nhận di sản thừa kế thay mình. Người được ủy quyền này có thể thực hiện các công việc như thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, khai nhận di sản thừa kế, nhận di sản thừa kế theo di chúc, từ chối nhận di sản thừa kế.
3. Thừa kế thay người khác có phải là thừa kế thế vị không?
Có, thừa kế thay người khác còn được gọi là thừa kế thế vị. Thừa kế thế vị được hiểu là người thừa kế thay thế hợp pháp trong trường hợp người thừa theo pháp luật chết. Ví dụ, nếu ông/bà chết để lại tài sản cho cha/mẹ, nhưng cha/mẹ chết thì phần tài sản cha/mẹ được hưởng đó sẽ được chia cho con cái. Trường hợp con cũng qua đời thì người thừa kế sẽ là cháu, cháu chết thì chắc sẽ là người thừa kế.
4. Khi nào được thừa kế thay người khác
Người thừa kế thay người khác, còn được gọi là thừa kế thế vị, được hiểu là người thừa kế thay thế hợp pháp trong trường hợp người thừa theo pháp luật chết.
III. Một số thắc mắc về thừa kế thay người khác
1. Một người được thừa kế thay người khác tối đa bao nhiêu lần?
Pháp luật không hạn chế số lần một người có thể thừa kế thay người khác. Điều này có nghĩa là, miễn là đáp ứng được các điều kiện của thừa kế thế vị, một người có thể thừa kế thay người khác nhiều lần. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mỗi lần thừa kế sẽ phụ thuộc vào các quy định cụ thể của pháp luật và di chúc (nếu có) của người để lại di sản.
2. Người thừa kế thay người khác có được ủy quyền lại không?
Người thừa kế thay người khác có thể ủy quyền cho người khác thực hiện các công việc liên quan đến việc nhận di sản thừa kế thay mình.
3. Con có được thay mẹ hưởng thừa kế phần di sản của ông ngoại không?
Có, con có thể thừa kế thay mẹ để hưởng phần di sản của ông ngoại. Điều này được gọi là thừa kế thế vị. Theo quy định tại Điều 652 Bộ luật dân sự, trường hợp con của người để lại di sản (trong trường hợp này là mẹ của con) chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản (trong trường hợp này là ông ngoại) thì cháu (trong trường hợp này là con) được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống. Nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống. Trong trường hợp này, đáng nhẽ ra, mẹ của con (tức là con gái của ông ngoại) sẽ được hưởng khối di sản này nhưng người đó lại mất trước hoặc cùng ông ngoại thì con sẽ được thay mẹ mình hưởng phần di sản của ông ngoại.
4. Thai nhi còn trong bụng mẹ có được hưởng thừa kế thay cha với phần di sản thừa kế của ông nội không?
Có, thai nhi còn trong bụng mẹ có thể hưởng thừa kế thay cha với phần di sản thừa kế của ông nội. Theo quy định tại Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015, nếu có người thừa kế cùng hàng đã thành thai nhưng chưa sinh ra thì phải dành lại một phần di sản bằng phần mà người thừa kế khác được hưởng để nếu người thừa kế đó còn sống khi sinh ra được hưởng. Trong trường hợp này, nếu cha của thai nhi chết trước hoặc cùng một thời điểm với ông nội thì thai nhi sẽ được hưởng phần di sản của ông nội. Tuy nhiên, điều này chỉ xảy ra khi thai nhi còn sống vào thời điểm phân chia di sản.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan thừa kế thay người khác
Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về thừa kế thay người khác NPLaw gửi đến Quý độc giả. Nếu Quý độc giả có bất kỳ vướng mắc nào liên quan cần giải đáp thêm, xin vui lòng liên hệ với NPLaw theo thông tin liên hệ sau:
