Vấn đề tài sản thừa kế tranh chấp – vấn đề phổ biến hiện nay, loại tài sản xuất hiện chủ yếu trong các tranh chấp chính là đất đai. Vậy pháp luật đã quy định như thế nào về vấn đề này nhằm bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người được thừa kế. Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua bài viết sau:
I. Thực trạng tài sản thừa kế tranh chấp
Tài sản thừa kế là một vấn đề nhạy cảm và thường xuyên gây ra tranh chấp trong gia đình. Dưới đây là một số thực trạng về tài sản thừa kế tranh chấp:
- Di chúc không tồn tại hoặc không rõ ràng: Trong nhiều trường hợp, người qua đời không để lại di chúc hoặc di chúc không được soạn thảo một cách rõ ràng, dẫn đến việc phân chia tài sản sau khi người đó qua đời trở nên phức tạp và gây ra tranh cãi.
- Thiếu hiểu biết về quy định pháp luật: Nhiều người không nắm bắt được quy định của pháp luật về thừa kế, dẫn đến việc họ có những yêu cầu không hợp lệ hoặc không công bằng trong việc phân chia tài sản.
- Lạm dụng hoặc chiếm đoạt tài sản thừa kế: Có những trường hợp một số thành viên trong gia đình lạm dụng quyền lực hoặc vị thế của mình để chiếm đoạt tài sản thừa kế, vi phạm quyền lợi của người khác...
II. Quy định pháp luật liên quan đến tài sản thừa kế tranh chấp
1. Thế nào là tài sản thừa kế tranh chấp
Tài sản thừa kế tranh chấp được hiểu là tình trạng mà các bên có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến tài sản của người đã qua đời không đạt được sự thống nhất trong việc phân chia tài sản đó. Trong trường hợp xảy ra tranh chấp, các bên liên quan có thể yêu cầu sự can thiệp của Tòa án để giải quyết theo quy định của pháp luật.
2. Các phương thức giải quyết tài sản thừa kế tranh chấp
Việc giải quyết tài sản thừa kế tranh chấp có thể được tiến hành thông qua các phương tiện như đàm phán, thương lượng, hoà giải hoặc thông qua Tòa án.
- Đàm phán, thương lượng: Đầu tiên, các bên có thể thảo luận trực tiếp để tìm một thỏa thuận hợp lý.
- Hòa giải: Các bên có thể nhờ đến sự trợ giúp của tổ chức, cá nhân được các bên thỏa thuận, để giúp tìm ra giải pháp và hỗ trợ giải quyết tranh chấp.
- Tòa án: Nếu cả hai bên không đồng ý về kết quả của đàm phán, thương lượng, một trong các bên có thể khởi kiện tại Tòa án, để Tòa án xem xét và giải quyết.
3. Thủ tục khởi kiện tài sản thừa kế tranh chấp
Theo quy định tại Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, tranh chấp về thừa kế tài sản thuộc Thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Thủ tục giải quyết tranh chấp về thừa kế tài sản theo pháp luật dân sự, gồm các giai đoạn sau:
Giai đoạn 1: Nộp hồ sơ khởi kiện tại Tòa án
Theo Điều 190 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người khởi kiện gửi đơn khởi kiện kèm theo tài liệu, chứng cứ mà mình đang có đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết.
Giai đoạn 2: Thụ lý vụ án
Theo quy định tại Điều 195 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015: Sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo ngay cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí trong trường hợp họ phải nộp tiền tạm ứng án phí. Trường hợp người khởi kiện được miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng án phí thì Thẩm phán phải thụ lý vụ án khi nhận được đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo. Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được giấy báo của Tòa án về việc nộp tiền tạm ứng án phí, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí. Thẩm phán sẽ tiến hành thụ lý vụ án khi người khởi kiện nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí.
Giai đoạn 3: Chuẩn bị xét xử
Căn cứ quy định tại Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thông thường thời hạn chuẩn bị xét xử các vụ án dân sự không rơi vào các trường hợp đặc biệt là:
- Đối với các vụ án quy định tại Điều 26 và Điều 28 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì thời hạn là 04 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án.
- Đối với các vụ án quy định tại Điều 30 và Điều 32 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì thời hạn là 02 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án.
Đối với vụ án có tính chất phức tạp hoặc do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan thì Chánh án Tòa án có thể quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử nhưng không quá 02 tháng đối với vụ án thuộc trường hợp quy định tại Điều 26 và Điều 28 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và không quá 01 tháng đối với vụ án thuộc trường hợp quy định tại Điều 30 và Điều 32 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Trong giai đoạn này, thẩm phán được phân công giải quyết vụ án phải tiến hành lấy lời khai của đương sự, tổ chức các phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải, tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ (nếu có)…
Giai đoạn 4: Khi xét thấy vụ án đã có đủ căn cứ theo quy định pháp luật, Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án sẽ ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm theo quy định.
III. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến tài sản thừa kế tranh chấp
1. Có được bán tài sản thừa kế tranh chấp không?
Theo quy định Bộ luật Tố tụng dân sự hiện hành, khi Tòa án thụ lý một vụ án đang có tài sản thừa kế bị tranh chấp thuộc phạm vi khởi kiện, Tòa án có thể ra các quyết định để bảo đảm rằng tài sản thừa kế đang tranh chấp không thuộc sở hữu của một người thứ ba như cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp hoặc cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp… Vì vậy, khi tài sản thừa kế đang tranh chấp, trước khi việc phân chia di sản thừa kế được thực hiện theo đúng pháp luật hoặc bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật, không nên thực hiện việc mua/ bán tài sản này theo quy định từ Điều 111 – Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
2. Thời hiệu khởi kiện tài sản thừa kế tranh chấp?
Theo quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu khởi kiện tài sản thừa kế tranh chấp là:
+ 30 năm đối với bất động sản.
+ 10 năm đối với động sản.
Vì vậy, nhằm bảo vệ quyền, lợi ích của mình, mọi người nên lưu ý vấn đề này.
3. Không có di chúc có khởi kiện tài sản thừa kế tranh chấp được không?
Việc có di chúc hay không có di chúc, không ảnh hưởng đến việc khởi kiện tài sản thừa kế tranh chấp. Mà có được khởi kiện hay không, phải chứng minh được quyền, lợi ích hợp pháp của mình đang bị xâm phạm theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Vì vậy, việc không có di chúc không ảnh hưởng đến việc có được khởi kiện tài sản thừa kế tranh chấp.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến tài sản thừa kế tranh chấp
Trên đây là những thông tin xoay quanh về tài sản thừa kế tranh chấp. Để có thể được hỗ trợ cũng như tìm hiểu thông tin, quy định của pháp luật về tài sản thừa kế tranh chấp. Quý khách có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn bởi đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý dày dặn kinh nghiệm.
