Trong thương mại quốc tế, do nhiều nguyên nhân khác nhau như: pháp luật, ngôn ngữ, tập quán… hay sự thay đổi về điều kiện thực hiện hợp đồng nên phát sinh tranh chấp giữa các bên là điều không tránh khỏi.
Phải đương đầu với các tranh chấp trong kinh doanh là điều mà các nhà kinh doanh không hề muốn bởi nó sẽ ảnh hưởng đến quá trình sản xuất, kinh doanh và lợi nhuận của họ và họ cũng luôn mong muốn có những cách giải quyết phù hợp nhất. Vậy tranh chấp thương mại quốc tế thì được giải quyết như thế nào để hạn chế nhiều nhất cho tổn thiết của các bên?
Sau đây, kính mời quý độc giả hãy cùng NPLAW tìm hiểu các vấn đề liên quan đến tranh chấp thương mại quốc tế nhé!
I. Tranh chấp thương mại quốc tế là gì?
Tranh chấp thương mại quốc tế là những mâu thuẫn, phát sinh khi một trong các bên vi phạm, không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng thương mại quốc tế.
1. Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế là gì?
Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế là việc các bên tranh chấp thông qua hình thức, thủ tục thích hợp tiến hành các giải pháp nhằm loại bỏ những mâu thuẫn, xung đột, bất đồng về lợi ích kinh tế nhằm làm rõ quyền, nghĩa vụ của các bên, giúp các bên bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình.
2. Phân loại các tranh chấp thương mại
Tranh chấp thương mại rất đa dạng, bao gồm: các tranh chấp trong quá trình đàm phán, soạn thảo, ký kết hợp đồng hoặc trong quá trình thực hiện hợp đồng; tranh chấp do vi phạm của một bên khi không thực hiện hợp đồng hoặc thực hiện không đúng; tranh chấp về đầu tư, tranh chấp về sở hữu trí tuệ; tranh chấp hai bên, tranh chấp nhiều bên…
II. Đặc điểm của giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế
Quan hệ thương mại quốc tế vừa là có tính thương mại vừa có tính quốc tế nên khi giải quyết tranh chấp phải chú ý cả quy định của thương mại và những quy định quốc tế. Do đó, giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế có những đặc điểm sau:
- Các bên tranh chấp có quyền tự do lựa chọn phương thức giải quyết và lựa chọn cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
- Có thể áp dụng các nguồn luật khác nhau để giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế. Luật điều chỉnh sẽ do các bên thỏa thuận.
- Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế phải đáp ứng các tiêu chí như:
- Nhanh chóng, thuận lợi, không làm hạn chế, cản trở các hoạt động kinh doanh thương mại
- Giữ bí mật kinh doanh, uy tín các bên
- Khôi phục lại quan hệ hợp tác giữa các bên.
III. Các phương thức giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế
Tranh chấp thương mại quốc tế có các cơ chế giải quyết rất linh hoạt và đa dạng. Các bên tranh chấp có thể thỏa thuận và lựa chọn một trong các phương thức giải quyết như: thương lượng, hòa giải, tòa án, trọng tài.
1. Thương lượng
Thương lượng là cách thức giải quyết chỉ có hai bên tranh chấp với nhau. Các bên sẽ tự bàn bạc, tự sắp xếp, tháo gỡ mâu thuẫn. Vì chỉ có các bên tranh chấp tự giải quyết nên sẽ giữ được bí mật và uy tín kinh doanh. Bên cạnh đó, sẽ tiết kiệm thời gian, không phải trải qua những thủ tục bắt buộc và rất tiết kiệm chi phí.
2. Hòa giải
Hòa giải là cách thức giải quyết tranh chấp có sự tham gia của bên thứ ba làm trung gian. Bên thứ ba sẽ hỗ trợ các bên trong quá trình hòa giải nhằm thuyết phục các bên tìm kiếm giải pháp tranh chấp để giải quyết. Bên thứ ba là bên có lợi ích độc lập với các bên tranh chấp.
3. Trọng tài thương mại
Trọng tài thương mại là cơ chế giải quyết theo thủ tục trọng tài. Tranh chấp chỉ được giải quyết tại Trọng tài thương mại khi các bên cùng đồng ý đưa tranh chấp đó ra trọng tài giải quyết. Trọng tài sẽ ra phán quyết giải quyết tranh chấp và các bên phải tôn trọng. Phán quyết của trọng tài là chung thẩm. Tuy nhiên, phán quyết của trọng tài không bắt buộc nên có bên thực hiện theo sự tự nguyện và thiện chí.
4. Tòa án
Tòa án là cơ quan tài phán, mang tính quyền lực nhà nước. Do đó, các tranh chấp thương mại quốc tế khi được giải quyết tại Tòa án sẽ phải tuân theo trình tự tố tụng theo quy định của pháp luật.
Cũng vì vậy mà giải quyết tại tòa án sẽ mất thời gian và chi phí hơn. Bên cạnh đó, tòa án xét xử công khai nên không giữ được bí mật kinh doanh. Tuy nhiên, quyết định của tòa án có giá trị ràng buộc rất cao, các bên bắt buộc phải thi hành, nếu không sẽ bị cưỡng chế thi hành bởi các cơ quan thi hành án.
IV. Thắc mắc thường gặp khi giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế
1. Thương lượng và hòa giải khác nhau như thế nào?
Điểm khác biệt cơ bản giữa thương lượng và hòa giải là thương lượng không có sự tham gia của bên thứ ba, hòa giải có sự tham gia của bên thứ ba với vai trò làm trung gian, tìm ra phương án giải quyết tranh chấp.
2. Trong hợp đồng không có thỏa thuận trọng tài thì khi có tranh chấp có được đem ra giải quyết ở trọng tài thương mại không?
Trọng tài thương mại chỉ có thẩm quyền giải quyết tranh chấp khi các bên tranh chấp đồng ý đưa tranh chấp ra giải quyết tại trọng tài. Do đó, khi các bên chưa thỏa thuận giải quyết bằng trọng tài thương mại trong hợp đồng nhưng các bên cùng muốn giải quyết bởi trọng tài thì trọng tài vẫn có thẩm quyền giải quyết.
3. Những lợi thế khi giải quyết các tranh chấp thương mại quốc tế bằng trọng tài là gì?
Các lợi thế khi giải quyết bằng trọng tài là tiết kiệm thời gian hơn so với Tòa án vì phán quyết của trọng tài mang tính chung thẩm nên không thể bị xét lại bởi trọng tài khác. Khi giải quyết bằng trọng tài, các bên còn có thể lựa chọn trọng tài viên giải quyết và bí mật kinh doanh có thể được giữ gìn.
V. Dịch vụ tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế
Quý khách có nhu cầu tư vấn, hỗ trợ pháp lý về các vấn đề liên quan đến tranh chấp thương mại quốc tế hay giao kết hợp đồng thương mại quốc tế hoặc cần tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế…hãy liên hệ ngay đến Hãng luật NPLAW để được tư vấn tận tình và nhanh chóng.
