Danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi là căn cứ quan trọng để xác định phạm vi chuyên môn và các kỹ thuật mà cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được phép thực hiện đối với bệnh nhi.
I. Giới thiệu các vấn đề liên quan đến danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi
Danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi là nội dung có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định phạm vi chuyên môn mà cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được phép triển khai đối với người bệnh nhi. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, cần lưu ý rằng pháp luật hiện hành không quy định một danh mục độc lập có tên gọi chính thức như trên. Thuật ngữ được sử dụng trong các văn bản pháp luật là “Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh”, được Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành tại Thông tư số 23/2024/TT-BYT được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 25/2026/TT-BYT (sau đây gọi tắt là Thông tư 23/2024/TT-BYT).

Theo Điều 1 Thông tư 23/2024/TT-BYT, Bộ Y tế ban hành Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh tại các phụ lục kèm theo Thông tư. Đáng chú ý, từ ngày 01/7/2026, danh mục kỹ thuật được thực hiện theo Phụ lục số 02, được sắp xếp theo hệ cơ quan và cấu trúc giải phẫu của cơ thể. Một kỹ thuật có thể được sắp xếp tại một chuyên khoa, chuyên ngành phù hợp nhất nhưng có thể được thực hiện ở nhiều chuyên khoa, chuyên ngành khác nhau trong trường hợp đáp ứng các điều kiện chuyên môn tương ứng.
Đối với lĩnh vực nhi khoa, các kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi cần được xác định trên cơ sở phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, danh mục kỹ thuật được phê duyệt và phạm vi hành nghề của từng người hành nghề. Do đó, không phải mọi kỹ thuật thuộc lĩnh vực nhi khoa trong Danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế đều mặc nhiên được phòng khám chuyên khoa nhi thực hiện.
Đối với phòng khám chuyên khoa nhi, việc xác định và xây dựng danh mục kỹ thuật phù hợp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Danh mục phải bảo đảm sự thống nhất giữa phạm vi hoạt động chuyên môn của phòng khám, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực và phạm vi hành nghề của người thực hiện kỹ thuật. Đây cũng là cơ sở để phòng khám tổ chức hoạt động chuyên môn đúng phạm vi được phép, hạn chế tình trạng thực hiện kỹ thuật vượt quá phạm vi hoạt động đã được cấp phép.
II. Tìm hiểu về danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi
Để xác định chính xác giá trị pháp lý của danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi, cần phân biệt giữa danh mục kỹ thuật do Bộ Y tế ban hành với danh mục kỹ thuật cụ thể mà từng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được phép triển khai. Việc xác định này phải đồng thời căn cứ vào Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, Nghị định số 96/2023/NĐ-CP và Thông tư số 23/2024/TT-BYT.
1. Theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh hiện hành, danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi được định nghĩa chính xác là gì dưới góc độ pháp lý?
Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 không đưa ra một định nghĩa riêng đối với thuật ngữ “danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi”. Đây là cách gọi mang tính mô tả, thường được sử dụng để chỉ nhóm kỹ thuật chuyên môn phục vụ hoạt động khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị các bệnh lý nội khoa ở trẻ em.
“Danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi” có thể hiểu là tập hợp các kỹ thuật chuyên môn thuộc Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh có liên quan đến hoạt động chuyên môn nhi khoa, được cơ sở lựa chọn và đăng ký hoặc được cấp phép thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế.
2. Đặc điểm nhận dạng của một bản danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi hợp lệ và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép bao gồm những yếu tố nào?
Một danh mục kỹ thuật được sử dụng hợp pháp tại phòng khám chuyên khoa nhi không chỉ cần có tên các kỹ thuật mà còn phải bảo đảm sự thống nhất với phạm vi hoạt động chuyên môn và các điều kiện bảo đảm hoạt động của cơ sở.
- Trước hết, danh mục phải được xây dựng trên cơ sở Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh do Bộ Y tế ban hành. Hiện nay, văn bản cần được đối chiếu là Thông tư số 23/2024/TT-BYT, trong đó Phụ lục số 02 là danh mục kỹ thuật thực hiện từ ngày 01/7/2026. Thông tư này đồng thời quy định đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của dịch vụ kỹ thuật và nguyên tắc sắp xếp các kỹ thuật theo hệ cơ quan, cấu trúc giải phẫu.
- Thứ hai, danh mục kỹ thuật phải phù hợp với phạm vi hoạt động chuyên môn được ghi nhận trong giấy phép hoạt động của cơ sở. Theo khoản 2 Điều 50 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, giấy phép hoạt động có nội dung về phạm vi hoạt động chuyên môn. Vì vậy, cơ sở không thể căn cứ đơn thuần vào việc một kỹ thuật có trong danh mục của Bộ Y tế để tự mở rộng phạm vi hoạt động của mình.
- Thứ ba, danh mục phải phù hợp với cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế. Khoản 3 Điều 40 Nghị định 96/2023/NĐ-CP yêu cầu thiết bị y tế của cơ sở phải phù hợp với danh mục chuyên môn kỹ thuật và phạm vi hoạt động đăng ký. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các kỹ thuật chẩn đoán, cấp cứu hoặc điều trị có yêu cầu về thiết bị chuyên dụng.
- Thứ tư, danh mục phải phù hợp với nhân lực và phạm vi hành nghề của người thực hiện kỹ thuật. Khoản 4 Điều 40 Nghị định 96/2023/NĐ-CP yêu cầu cơ sở có đủ người hành nghề theo quy mô, danh mục kỹ thuật; đồng thời người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật phải có phạm vi hành nghề phù hợp với phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở.

Như vậy, có thể nhận diện một danh mục kỹ thuật hợp lệ thông qua sự thống nhất của ít nhất bốn nhóm yếu tố: (i) kỹ thuật có cơ sở trong Danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế; (ii) phù hợp phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở; (iii) phù hợp cơ sở vật chất, trang thiết bị; và (iv) có nhân lực có phạm vi hành nghề phù hợp để thực hiện.
3. Phạm vi điều chỉnh của danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi áp dụng cho những mô hình cơ sở y tế và đối tượng hành nghề nào?
Về phạm vi áp dụng, Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh không chỉ dành riêng cho phòng khám chuyên khoa nhi mà được áp dụng trong hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo phạm vi chuyên môn tương ứng. Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định nhiều hình thức tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, trong đó có phòng khám đa khoa, phòng khám chuyên khoa, phòng khám liên chuyên khoa, bệnh viện và các hình thức cơ sở khác.
Đối với lĩnh vực nhi khoa, các kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa có thể liên quan đến phòng khám chuyên khoa, phòng khám đa khoa có chuyên khoa nhi, bệnh viện chuyên khoa hoặc đa khoa và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác nếu cơ sở đó được cấp phép thực hiện phạm vi chuyên môn tương ứng.
Tuy nhiên, phạm vi kỹ thuật mà từng cơ sở được thực hiện không giống nhau. Cơ sở phải căn cứ vào giấy phép hoạt động, phạm vi hoạt động chuyên môn, danh mục kỹ thuật được phê duyệt và điều kiện thực tế về nhân lực, thiết bị. Chẳng hạn, Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định riêng đối với phòng khám chuyên khoa tại Điều 43; đối với phòng khám đa khoa tại Điều 42 và đặt ra các yêu cầu riêng về cơ cấu chuyên khoa, phòng cấp cứu, phòng thực hiện kỹ thuật và nhân sự.
Về đối tượng hành nghề, người thực hiện kỹ thuật phải có giấy phép hành nghề và phạm vi hành nghề phù hợp. Thông tư số 32/2023/TT-BYT quy định phạm vi hành nghề tương ứng với từng chức danh chuyên môn; trong đó phạm vi hành nghề của bác sĩ chuyên khoa được xác định theo các phụ lục chuyên khoa tương ứng.
Do đó, một kỹ thuật thuộc lĩnh vực nội khoa nhi chỉ có thể được thực hiện hợp pháp khi đồng thời đáp ứng điều kiện về cơ sở được phép thực hiện kỹ thuật và người hành nghề được phép thực hiện kỹ thuật đó. Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý khi xây dựng danh mục kỹ thuật cho phòng khám chuyên khoa nhi.
4. Vai trò pháp lý của danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của bệnh nhi và gia đình là gì?
Danh mục kỹ thuật có vai trò quan trọng trong việc xác định giới hạn hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, qua đó góp phần bảo vệ an toàn của người bệnh. Khi phạm vi kỹ thuật được xác định rõ, cơ sở có cơ sở để bố trí nhân lực, thiết bị và quy trình chuyên môn tương ứng, đồng thời hạn chế việc thực hiện những kỹ thuật vượt quá điều kiện được phép.
Đối với bệnh nhi, ý nghĩa này càng rõ rệt do việc khám và điều trị trẻ em đòi hỏi người hành nghề phải có chuyên môn phù hợp và cơ sở phải có điều kiện bảo đảm tương ứng. Yêu cầu về nhân lực theo danh mục kỹ thuật tại Điều 40 Nghị định 96/2023/NĐ-CP góp phần bảo đảm cơ sở không chỉ có danh mục trên giấy tờ mà còn có đủ người hành nghề để thực hiện các kỹ thuật đã đăng ký.
Danh mục kỹ thuật cũng giúp bệnh nhi và cha mẹ hoặc người đại diện của bệnh nhi có cơ sở để tìm hiểu phạm vi chuyên môn của cơ sở trước khi lựa chọn dịch vụ. Đặc biệt, giấy phép hoạt động của cơ sở phải thể hiện phạm vi hoạt động chuyên môn theo Điều 50 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, qua đó tạo cơ sở cho việc công khai và minh bạch thông tin về hoạt động chuyên môn.
Ngoài ra, việc xác định rõ danh mục kỹ thuật còn có ý nghĩa trong trường hợp phát sinh sự cố chuyên môn, tranh chấp hoặc khiếu nại. Đây có thể là một trong những căn cứ để xem xét cơ sở có thực hiện kỹ thuật trong phạm vi được phép hay không, người thực hiện có phạm vi hành nghề phù hợp hay không và cơ sở có đáp ứng các điều kiện cần thiết về nhân lực, thiết bị hay không.
Vì vậy, danh mục kỹ thuật không đơn thuần là bảng thống kê các dịch vụ chuyên môn mà còn là một bộ phận gắn với phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, góp phần minh bạch hóa hoạt động khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị, đồng thời bảo vệ quyền được cung cấp dịch vụ an toàn, phù hợp của bệnh nhi và gia đình.
III. Các quy định pháp luật có liên quan đến danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi
Việc xây dựng và triển khai danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi phải được đặt trong mối liên hệ với phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực và phạm vi hành nghề của người thực hiện kỹ thuật. Cơ sở không được tự xác lập và thực hiện danh mục kỹ thuật chỉ trên cơ sở nhu cầu chuyên môn mà phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét, phê duyệt trong quá trình cấp mới hoặc điều chỉnh giấy phép hoạt động.
1. Căn cứ vào điều luật nào hiện hành để biết phòng khám đủ điều kiện xin cấp phép danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi?
Trước hết, cần lưu ý rằng pháp luật hiện hành không quy định thủ tục riêng có tên “cấp phép danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi”. Về bản chất pháp lý, đây là việc cơ quan có thẩm quyền phê duyệt danh mục kỹ thuật thực hiện tại cơ sở trong quá trình cấp mới hoặc điều chỉnh giấy phép hoạt động. Điều 61 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP quy định khi cấp mới giấy phép hoạt động, cơ quan cấp phép tổ chức thẩm định điều kiện hoạt động và danh mục kỹ thuật thực hiện tại cơ sở, sau đó ban hành quyết định phê duyệt danh mục kỹ thuật.
Đối với phòng khám chuyên khoa nhi, cần đáp ứng điều kiện đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh:
- Điều 40 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP quy định về điều kiện cấp giấy phép hoạt động chung đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Trong đó, khoản 3 Điều 40 yêu cầu cơ sở phải có thiết bị y tế phù hợp với danh mục chuyên môn kỹ thuật và phạm vi hoạt động đăng ký; khoản 4 Điều 40 yêu cầu cơ sở có đủ người hành nghề theo quy mô, danh mục kỹ thuật và người hành nghề phải được phân công công việc phù hợp với phạm vi hành nghề.
- Đối với riêng phòng khám chuyên khoa, cần đáp ứng thêm các điều kiện tại Điều 43 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP. Phòng khám phải có tối thiểu một chuyên khoa; có nơi đón tiếp và phòng khám bệnh với diện tích tối thiểu 10 m²; nếu thực hiện kỹ thuật, thủ thuật thì phải có phòng thực hiện kỹ thuật, thủ thuật với diện tích tối thiểu 10 m²; đồng thời phải có khu vực tiệt khuẩn hoặc có hợp đồng tiệt khuẩn phù hợp và có hộp cấp cứu phản vệ, thuốc cấp cứu chuyên khoa phù hợp với phạm vi hoạt động chuyên môn.
Bên cạnh Nghị định 96/2023/NĐ-CP, phải đáp ứng Thông tư số 23/2024/TT-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế về Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh. Danh mục kỹ thuật thực hiện từ ngày 01/7/2026 tại Phụ lục số 02. Theo quy định mới, danh mục từ ngày 01/7/2026 được sắp xếp theo hệ cơ quan và cấu trúc giải phẫu của cơ thể.

Như vậy, để xác định phòng khám chuyên khoa nhi có đủ điều kiện đề nghị phê duyệt một kỹ thuật cụ thể hay không, cần kiểm tra đồng thời:
- Kỹ thuật có thuộc Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh do Bộ Y tế ban hành hay không;
- Kỹ thuật có phù hợp với phạm vi hoạt động chuyên môn mà phòng khám đăng ký hay không;
- Phòng khám có đủ cơ sở vật chất, phòng chuyên môn, trang thiết bị và thuốc tương ứng hay không;
- Có đủ người hành nghề và người thực hiện có phạm vi hành nghề phù hợp hay không;
- Các điều kiện chuyên môn riêng đối với kỹ thuật dự kiến thực hiện có được đáp ứng hay không.
Do đó, việc một kỹ thuật có tên trong danh mục do Bộ Y tế ban hành không đồng nghĩa phòng khám đương nhiên được thực hiện kỹ thuật đó. Kỹ thuật chỉ được triển khai tại phòng khám sau khi được đưa vào phạm vi hoạt động chuyên môn/danh mục kỹ thuật được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
2. Trình tự, thủ tục các bước để cơ quan nhà nước thẩm định thực tế và phê duyệt danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi diễn ra như thế nào?
Trình tự thực hiện phụ thuộc vào việc phòng khám xin cấp mới giấy phép hoạt động hay đang hoạt động và đề nghị bổ sung, giảm bớt danh mục kỹ thuật.
Trường hợp 1: Phòng khám xin cấp mới giấy phép hoạt động
- Theo điểm c Khoản 2 Điều 4 Nghị quyết 21/2026/NQ-CP, cơ sở nộp 01 bộ hồ sơ đề nghị cấp mới giấy phép hoạt động và nộp phí theo quy định. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan tiếp nhận cấp phiếu tiếp nhận hồ sơ cho cơ sở.
- Sau đó, nếu hồ sơ không thuộc trường hợp phải sửa đổi, bổ sung, cơ quan cấp giấy phép hoạt động tổ chức thẩm định điều kiện hoạt động và danh mục kỹ thuật thực hiện tại cơ sở, lập biên bản thẩm định trong thời hạn 40 ngày kể từ ngày ghi trên phiếu tiếp nhận hồ sơ. Nội dung thẩm định không chỉ xem xét hồ sơ trên giấy tờ mà có thể bao gồm việc đánh giá thực tế các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự và khả năng thực hiện danh mục kỹ thuật mà cơ sở đề nghị.
- Nếu kết quả thẩm định cho thấy cơ sở đáp ứng điều kiện và không phải sửa đổi, bổ sung, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành biên bản thẩm định, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động và ban hành quyết định phê duyệt danh mục kỹ thuật thực hiện tại cơ sở.
Trường hợp 2: Phòng khám đang hoạt động và đề nghị bổ sung danh mục kỹ thuật
Đối với trường hợp phòng khám đã có giấy phép hoạt động nhưng muốn bổ sung kỹ thuật mới, thủ tục được thực hiện theo Điều 64 Nghị định 96/2023/NĐ-CP và điểm d Khoản 2 Điều 4 Nghị quyết 21/2026/NQ-CP.
- Hồ sơ đề nghị thay đổi phạm vi hoạt động chuyên môn hoặc bổ sung, giảm bớt danh mục kỹ thuật gồm: Đơn theo Mẫu số 02 Phụ lục II; bản gốc giấy phép hoạt động; bản kê khai cơ sở vật chất, thiết bị y tế và hồ sơ nhân sự tương ứng với danh mục kỹ thuật dự kiến thay đổi, cùng các tài liệu minh chứng đáp ứng điều kiện.
- Sau khi nhận hồ sơ, cơ quan cấp giấy phép hoạt động cấp phiếu tiếp nhận. Trường hợp hồ sơ cần sửa đổi, bổ sung, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo cụ thể nội dung cần sửa đổi, bổ sung trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày ghi trên phiếu tiếp nhận.
- Trường hợp phải thẩm định thực tế, cơ quan có thẩm quyền tổ chức thẩm định điều kiện hoạt động và danh mục kỹ thuật tại cơ sở. Sau khi có biên bản thẩm định, nếu cơ sở đáp ứng yêu cầu thì cơ quan cấp phép ban hành văn bản cho phép thay đổi phạm vi hoạt động chuyên môn hoặc bổ sung danh mục kỹ thuật trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành biên bản thẩm định. Nếu còn nội dung phải khắc phục, cơ sở phải hoàn thành việc sửa chữa, bổ sung và gửi tài liệu chứng minh cho cơ quan có thẩm quyền.
- Sau khi cho phép bổ sung danh mục kỹ thuật, trong thời hạn 05 ngày làm việc, cơ quan cấp giấy phép hoạt động phải công bố, cập nhật thông tin liên quan đến nội dung điều chỉnh trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của mình và trên Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Trường hợp 3: Kỹ thuật thuộc danh mục kỹ thuật loại đặc biệt
Nếu kỹ thuật mà phòng khám đề nghị bổ sung thuộc danh mục kỹ thuật loại đặc biệt, trình tự sẽ khác với kỹ thuật thông thường. Theo điểm d Khoản 2 Điều 4 Nghị quyết 21/2026/NQ-CP, cơ sở phải gửi hồ sơ về Bộ Y tế để xem xét khả năng thực hiện kỹ thuật. Bộ Y tế kiểm tra, đánh giá mức độ và khả năng thực hiện của cơ sở trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ để xác định có phải thực hiện thí điểm hay không.
Nếu phải thí điểm, cơ sở thực hiện theo Điều 97 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP. Quy trình kỹ thuật phải được người đứng đầu cơ sở phê duyệt và phải thể hiện các nội dung như chỉ định, chống chỉ định, yêu cầu về nhân lực, cơ sở vật chất, thuốc, thiết bị y tế, các bước tiến hành, theo dõi và xử trí tai biến. Người thực hiện kỹ thuật mới cũng phải có giấy phép hành nghề với phạm vi phù hợp, có giấy tờ đào tạo hoặc tập huấn tương ứng và đã đăng ký hành nghề tại cơ sở.
Như vậy, đối với danh mục kỹ thuật nội khoa nhi thông thường, phòng khám chủ yếu thực hiện thủ tục cấp mới hoặc điều chỉnh giấy phép hoạt động; chỉ khi kỹ thuật thuộc trường hợp đặc biệt hoặc kỹ thuật mới, phương pháp mới thì mới phát sinh cơ chế thẩm định, thí điểm hoặc phê duyệt riêng theo quy định tương ứng.
3. Cơ sở pháp lý nào quy định mức bồi thường thiệt hại và trách nhiệm pháp lý nếu để xảy ra sai sót khi triển khai danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi?
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sai sót trong quá trình thực hiện kỹ thuật nhi khoa trước hết được xem xét theo Chương IX Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 về sai sót chuyên môn kỹ thuật, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp trong khám bệnh, chữa bệnh:
Theo Điều 100 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, người hành nghề được xác định có sai sót chuyên môn kỹ thuật khi Hội đồng chuyên môn xác định có một trong các hành vi như vi phạm trách nhiệm trong chăm sóc, điều trị người bệnh hoặc vi phạm các quy định về chuyên môn kỹ thuật. Ngược lại, không phải mọi tai biến y khoa đều đồng nghĩa với việc người hành nghề có sai sót chuyên môn kỹ thuật.
Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với hoạt động cấp cứu và điều trị nhi khoa. Khi xảy ra một tai biến, không thể chỉ dựa vào hậu quả xảy ra để kết luận phòng khám hoặc bác sĩ có sai sót. Việc xác định sai sót chuyên môn kỹ thuật phải được xem xét theo quy định về Hội đồng chuyên môn tại Điều 101 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và trên cơ sở các quy định chuyên môn kỹ thuật có liên quan.
Về trách nhiệm bồi thường, Điều 102 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định: khi xảy ra tai biến y khoa đối với người bệnh, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm bồi thường cho người bệnh theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp thuộc khoản 2 Điều 100 của Luật.
Bên cạnh đó, Điều 103 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định về bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp trong khám bệnh, chữa bệnh, được sử dụng để chi trả chi phí bồi thường đối với những thiệt hại do tai biến y khoa trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn bảo hiểm và chi phí khiếu kiện liên quan theo điều kiện bảo hiểm.
Đối với phòng khám chuyên khoa nhi, trách nhiệm có thể phát sinh ở nhiều cấp độ tùy tính chất, mức độ vi phạm. Trường hợp thực hiện kỹ thuật khi chưa được phê duyệt, thực hiện vượt phạm vi hoạt động chuyên môn, bố trí người hành nghề không phù hợp hoặc không bảo đảm điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị, nhân lực thì ngoài trách nhiệm bồi thường nếu gây thiệt hại, cơ sở và người hành nghề còn có thể phải chịu trách nhiệm hành chính hoặc các trách nhiệm pháp lý khác theo quy định tương ứng.
IV. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi
Việc triển khai các kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không chỉ phụ thuộc vào việc kỹ thuật đó có nằm trong danh mục kỹ thuật do Bộ Y tế ban hành mà còn phải bảo đảm phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở, phạm vi hành nghề của người thực hiện và các điều kiện chuyên môn tương ứng. Trong thực tế, một số trường hợp đặc biệt như người hành nghề nước ngoài, cấp cứu khẩn cấp hoặc xảy ra tranh chấp, sai sót chuyên môn cần được xem xét theo các quy định riêng của pháp luật.
1. Bác sĩ nước ngoài muốn trực tiếp thực hiện các can thiệp trong danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi tại Việt Nam cần hoàn tất thủ tục pháp lý nào?
Bác sĩ nước ngoài muốn trực tiếp thực hiện kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh tại Việt Nam trước hết phải xác định hình thức hành nghề và tình trạng pháp lý của giấy phép hành nghề do nước ngoài cấp. Theo Điều 19 và Điều 29 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, người nước ngoài có giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài cấp có thể được xem xét thừa nhận tại Việt Nam nếu đáp ứng các điều kiện luật định. Giấy phép nước ngoài phải còn hiệu lực, được thừa nhận theo điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế hoặc theo cơ chế đánh giá của Bộ Y tế và có chức danh chuyên môn tương đương với các chức danh được Luật quy định.
Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 29 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, người có giấy phép hành nghề nước ngoài thuộc trường hợp được thừa nhận phải gửi hồ sơ đề nghị thừa nhận đến Bộ Y tế. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ, Bộ Y tế có văn bản trả lời về việc thừa nhận hoặc không thừa nhận; trường hợp phải xác minh việc đào tạo ở nước ngoài thì thời hạn được tính từ ngày có kết quả xác minh.
Sau khi đáp ứng điều kiện để hành nghề tại Việt Nam, bác sĩ nước ngoài còn phải thực hiện đăng ký hành nghề tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Nội dung đăng ký gồm họ tên, số giấy phép hành nghề, chức danh, vị trí chuyên môn, địa điểm và thời gian hành nghề; đối với người hành nghề nước ngoài còn có yêu cầu về ngôn ngữ sử dụng trong những trường hợp pháp luật quy định. Các nội dung này được quy định tại Điều 36, Điều 37 và Điều 38 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023.
Đối với ngôn ngữ, Điều 21 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định tiếng Việt là ngôn ngữ sử dụng trong khám bệnh, chữa bệnh; người hành nghề nước ngoài được sử dụng ngôn ngữ khác tiếng Việt trong một số trường hợp và phải có người phiên dịch khi thuộc trường hợp luật định. Quy định về điều kiện năng lực tiếng Việt tại khoản 1 Điều 19 và điểm c khoản 2 Điều 30 được thực hiện theo lộ trình chuyển tiếp của Luật.
Trường hợp bác sĩ nước ngoài chỉ sang Việt Nam để khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo đợt, chuyển giao kỹ thuật hoặc hợp tác đào tạo có thực hành khám bệnh, chữa bệnh, pháp luật có cơ chế riêng. Khoản 3 Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 cho phép người nước ngoài đã có giấy phép hành nghề nước ngoài thực hiện các hoạt động này mà không phải đáp ứng điều kiện về giấy phép hành nghề và đăng ký hành nghề theo cơ chế thông thường; tuy nhiên vẫn phải tuân thủ điều kiện, thủ tục riêng của từng hình thức hoạt động.
2. Trong ca trực cấp cứu nghìn cân treo sợi tóc, nếu bác sĩ xử trí một thủ thuật vượt ngoài danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi đã đăng ký để cứu mạng trẻ thì có bị coi là phạm luật không?
Không thể mặc nhiên kết luận bác sĩ vi phạm pháp luật chỉ vì thủ thuật cấp cứu được thực hiện ngoài danh mục kỹ thuật thông thường của phòng khám. Pháp luật hiện hành đặt ra cơ chế đặc biệt đối với hoạt động cấp cứu, trong đó ưu tiên việc bảo vệ tính mạng, sức khỏe người bệnh.
Theo Điều 61 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, hoạt động cấp cứu phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá, phân loại và áp dụng biện pháp chuyên môn kỹ thuật phù hợp với tình trạng của người bệnh. Trường hợp cần áp dụng biện pháp cấp cứu khẩn cấp mà chưa có sự đồng ý của người đại diện người bệnh, người chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở hoặc người trực lãnh đạo có quyền quyết định.
Quan trọng hơn, khi cấp cứu cần hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, khoản 3 Điều 61 yêu cầu cơ sở có thể tổ chức hội chẩn, đề nghị cơ sở khác hỗ trợ cấp cứu, hỗ trợ khám bệnh, chữa bệnh từ xa hoặc chuyển người bệnh cấp cứu đến cơ sở phù hợp.
Đồng thời, khoản 4 Điều 19 và khoản 3 Điều 36 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 cũng ghi nhận những trường hợp tham gia cấp cứu hoặc hoạt động cấp cứu thuộc trường hợp đặc biệt không phải áp dụng đầy đủ cơ chế điều kiện hành nghề, đăng ký hành nghề thông thường.
3. Hành vi của bác sĩ khi cố ý thực hiện các thủ thuật vượt quá danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi đã được phê duyệt sẽ bị pháp luật xử lý như thế nào?
Trường hợp bác sĩ cố ý thực hiện kỹ thuật ngoài phạm vi được phép mà không thuộc trường hợp cấp cứu hoặc ngoại lệ khác do pháp luật quy định, hành vi này có thể vi phạm đồng thời quy định về phạm vi hành nghề của cá nhân và phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở.
Tùy tính chất và hậu quả, bác sĩ có thể phải chịu trách nhiệm hành chính, trách nhiệm nghề nghiệp và trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu hành vi gây tổn hại cho người bệnh. Nếu hành vi dẫn đến tai biến y khoa, việc xác định có sai sót chuyên môn kỹ thuật hay không được thực hiện theo Điều 100 và Điều 101 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023.
Theo Điều 100, người hành nghề có sai sót chuyên môn kỹ thuật khi Hội đồng chuyên môn xác định có vi phạm trách nhiệm trong chăm sóc, điều trị hoặc vi phạm quy định chuyên môn kỹ thuật. Tuy nhiên, không phải mọi tai biến đều đồng nghĩa với sai sót; Luật quy định các trường hợp không có sai sót chuyên môn kỹ thuật, trong đó có trường hợp cấp cứu nhưng thiếu phương tiện, thiết bị, thuốc hoặc nhân lực mà không thể khắc phục được.
Nếu sai sót đạt mức nghiêm trọng, người hành nghề có thể bị đình chỉ hành nghề từ 01 tháng đến 24 tháng theo Điều 34 hoặc bị thu hồi giấy phép hành nghề trong các trường hợp thuộc Điều 35 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023.
Đối với cơ sở, nếu việc thực hiện kỹ thuật ngoài phạm vi dẫn đến cơ sở không còn bảo đảm điều kiện hoạt động hoặc xảy ra sự cố y khoa nghiêm trọng, cơ sở có thể bị đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động theo Điều 55; trường hợp thuộc các căn cứ tại Điều 56 thì có thể bị thu hồi giấy phép hoạt động.
4. Khi có tranh chấp, khiếu nại của người nhà bệnh nhi về chất lượng dịch vụ thuộc danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi, quy trình giải quyết pháp lý chuẩn là gì?
Khi phát sinh tranh chấp liên quan đến chất lượng khám bệnh, chữa bệnh, cần phân biệt khiếu nại về quyền lợi, chất lượng dịch vụ với tranh chấp do tai biến y khoa và nghi ngờ có sai sót chuyên môn kỹ thuật.
Nếu có tai biến y khoa và phát sinh tranh chấp về việc người hành nghề có sai sót chuyên môn kỹ thuật hay không, Điều 101 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định khi người bệnh, người đại diện của người bệnh hoặc người hành nghề đề nghị, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải thành lập Hội đồng chuyên môn để xác định có hay không có sai sót chuyên môn kỹ thuật. Thành phần Hội đồng phải có chuyên gia thuộc lĩnh vực chuyên môn phù hợp và các chuyên gia thuộc chuyên khoa, chuyên ngành liên quan; việc lựa chọn phải bảo đảm khách quan, không xung đột lợi ích.
Kết luận của Hội đồng chuyên môn là căn cứ quan trọng để giải quyết tranh chấp và xem xét trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Trường hợp cơ sở không tự thành lập được Hội đồng chuyên môn thì phải đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền về y tế quản lý trực tiếp thành lập.
Về bồi thường, Điều 102 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm bồi thường cho người bệnh khi xảy ra tai biến y khoa, trừ các trường hợp không có sai sót chuyên môn kỹ thuật theo khoản 2 Điều 100. Mức bồi thường cụ thể không được ấn định một mức cố định riêng cho bệnh nhi mà được xác định theo pháp luật về bồi thường thiệt hại và tình tiết của vụ việc.
Như vậy, về thực tế, người nhà bệnh nhi nên lưu giữ hồ sơ bệnh án, phiếu chỉ định, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, hóa đơn, chứng từ chi phí điều trị và các tài liệu liên quan; sau đó yêu cầu cơ sở giải thích, giải quyết theo thẩm quyền. Nếu tranh chấp tập trung vào sai sót chuyên môn, cơ chế Hội đồng chuyên môn là một bước đặc biệt quan trọng trước khi xác định trách nhiệm của người hành nghề.
5. Pháp luật quy định những trường hợp vi phạm y đức hoặc quy chế chuyên môn nào khiến cơ sở y tế bị thu hồi vĩnh viễn quyền thực hiện danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi?
Theo Điều 55 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, cơ sở có thể bị đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động khi xảy ra sự cố y khoa đến mức phải đình chỉ hoặc khi không bảo đảm các điều kiện hoạt động theo luật định.
Theo Điều 56, giấy phép hoạt động của cơ sở bị thu hồi trong các trường hợp như hồ sơ đề nghị cấp phép không đúng quy định, giả mạo giấy tờ, cấp sai hình thức tổ chức hoặc phạm vi hoạt động chuyên môn, cơ sở không hoạt động trong thời hạn luật định, chấm dứt hoạt động hoặc không bảo đảm duy trì đầy đủ các điều kiện hoạt động theo quy định.
Đối với người hành nghề, vi phạm đạo đức nghề nghiệp chưa đến mức thu hồi giấy phép hành nghề có thể dẫn đến đình chỉ hành nghề từ 01 tháng đến 24 tháng theo Điều 34. Nếu thuộc trường hợp nghiêm trọng hoặc tái phạm theo các căn cứ tại Điều 35 thì có thể bị thu hồi giấy phép hành nghề.
Do đó, không phải mọi vi phạm y đức hoặc quy chế chuyên môn đều tự động dẫn đến việc phòng khám mất vĩnh viễn quyền thực hiện danh mục kỹ thuật. Cơ quan có thẩm quyền phải căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, khả năng khắc phục, tình trạng duy trì điều kiện hoạt động và các căn cứ đình chỉ, thu hồi cụ thể được pháp luật quy định.
Đặc biệt, nếu phòng khám không còn bảo đảm điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, thiết bị hoặc phạm vi hoạt động chuyên môn, việc tiếp tục thực hiện danh mục kỹ thuật có thể bị đình chỉ hoặc phải điều chỉnh. Vì vậy, phòng khám cần thường xuyên rà soát danh mục kỹ thuật, nhân sự, phạm vi hành nghề và điều kiện thực tế để bảo đảm các kỹ thuật nhi khoa được triển khai đúng quy định.
V. Bạn đang tìm một chuyên gia pháp lý uy tín để hỗ trợ vấn đề liên quan đến danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi?
Việc xây dựng, rà soát và đăng ký danh mục kỹ thuật khám, chẩn đoán, cấp cứu và điều trị nội khoa nhi đòi hỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải đồng thời đáp ứng nhiều yêu cầu về phạm vi hoạt động chuyên môn, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự và phạm vi hành nghề của người thực hiện kỹ thuật.
Nếu bạn đang cần hỗ trợ pháp lý, NPLaw cung cấp dịch vụ tư vấn và rà soát liên quan đến danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh, bao gồm:
- Rà soát danh mục kỹ thuật dự kiến triển khai tại phòng khám chuyên khoa nhi;
- Đối chiếu từng kỹ thuật với phạm vi hoạt động chuyên môn được phép;
- Kiểm tra điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân sự;
- Rà soát phạm vi hành nghề của bác sĩ và người thực hiện kỹ thuật;
- Tư vấn thủ tục bổ sung, điều chỉnh danh mục kỹ thuật;
- Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ và giải trình các nội dung liên quan đến quá trình thẩm định;
- Tư vấn xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh khi phòng khám triển khai kỹ thuật ngoài phạm vi được phê duyệt hoặc khi xảy ra tranh chấp, sai sót chuyên môn.
Với sự hỗ trợ pháp lý phù hợp, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể chủ động kiểm tra tính hợp pháp của từng kỹ thuật trước khi triển khai, hạn chế rủi ro về giấy phép hoạt động, phạm vi chuyên môn, trách nhiệm của người hành nghề và quyền lợi của người bệnh.
Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.