Quy định về đối tác kinh doanh tại Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Việc thiết lập quan hệ hợp tác kinh doanh giữa doanh nghiệp trong nước và đối tác nước ngoài không chỉ mở ra nhiều cơ hội phát triển mà còn đặt ra yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Mời bạn đọc cùng theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu thêm các quy định về đối tác kinh doanh tại Việt Nam.

I. Nhu cầu đối tác kinh doanh tại Việt Nam hiện nay

Với tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, môi trường đầu tư được cải thiện và chính sách mở cửa thị trường, Việt Nam đang thu hút mạnh mẽ sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp quốc tế. Các nhà đầu tư nước ngoài tìm kiếm đối tác bản địa để mở rộng hoạt động, tiếp cận thị trường nội địa, tận dụng nguồn lao động dồi dào và chi phí vận hành hợp lý. Điều này tạo nên nhu cầu lớn về thiết lập và duy trì mối quan hệ hợp tác kinh doanh với các doanh nghiệp tại Việt Nam.

II. Quy định pháp luật về đối tác kinh doanh tại Việt Nam

1. Đối tác kinh doanh tại Việt Nam là gì?

Trong thực tế hiện nay, đối tác kinh doanh tại Việt Nam thường chỉ những tổ chức, cá nhân nước ngoài cùng tham gia vào các hoạt động thương mại, đầu tư, cung ứng dịch vụ... với doanh nghiệp Việt Nam thông qua các hình thức hợp tác theo quy định pháp luật. Một số hình thức hợp tác kinh doanh phổ biến như liên doanh, hợp tác đầu tư, hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC), góp vốn, mua cổ phần hoặc thành lập doanh nghiệp mới.

2. Đối tác là nhà đầu tư nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam phải đáp ứng điều kiện gì?

Tùy theo từng hình thức đầu tư vào Việt Nam, nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng một số điều kiện nhất định như:

Với hình thức đầu tư thành lập tổ chức kinh tế (Điều 22 Luật đầu tư 2020)

• Nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại Điều 9 của Luật này;
• Trước khi thành lập tổ chức kinh tế, nhà đầu tư nước ngoài phải có dự án đầu tư, thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, trừ trường hợp thành lập doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo và quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Với hình thức đầu tư góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp (Khoản 2 Điều 24 Luật đầu tư 2020)

• Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại Điều 9 của Luật này;
• Bảo đảm quốc phòng, an ninh theo quy định của Luật này;
• Quy định của pháp luật về đất đai về điều kiện nhận quyền sử dụng đất, điều kiện sử dụng đất tại đảo, xã, phường, thị trấn biên giới, xã, phường, thị trấn ven biển.

Với hình thức thực hiện dự án đầu tư (khoản 1 Điều 25 Nghị định 31/2021/NĐ-CP)

• Trừ trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều 43 của Luật Đầu tư, nhà đầu tư phải ký quỹ hoặc phải có bảo lãnh của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập theo pháp luật Việt Nam (sau đây gọi chung là tổ chức tín dụng) về nghĩa vụ ký quỹ để bảo đảm thực hiện dự án đầu tư được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Với hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) (Điều 27 Luật đầu tư 2020)

• Hợp đồng BCC được ký kết giữa các nhà đầu tư trong nước thực hiện theo quy định của pháp luật về dân sự.
• Hợp đồng BCC được ký kết giữa nhà đầu tư trong nước với nhà đầu tư nước ngoài hoặc giữa các nhà đầu tư nước ngoài thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định tại Điều 38 của Luật này.
• Các bên tham gia hợp đồng BCC thành lập ban điều phối để thực hiện hợp đồng BCC. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của ban điều phối do các bên thỏa thuận.

3. Đối tác là nhà đầu tư nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam không được kinh doanh ngành nghề nào?

Điểm b khoản 2 Điều 9 Luật đầu tư 2020 quy định nhà đầu tư nước ngoài được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường như quy định đối với nhà đầu tư trong nước, trừ trường hợp đối với ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường.

Theo đó, danh mục ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài được quy định cụ thể tại mục A, phụ lục I Nghị định 31/2020/NĐ-CP. Ví dụ một số ngành, nghề như:

• Kinh doanh các hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện độc quyền nhà nước trong lĩnh vực thương mại. 
• Hoạt động báo chí và hoạt động thu thập tin tức dưới mọi hình thức. 
• Đánh bắt hoặc khai thác hải sản. 
• Dịch vụ điều tra và an ninh...

Như vậy, nhà đầu tư nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam không được kinh doanh những ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường theo quy định nêu trên.

III. Giải đáp một số câu hỏi đối tác kinh doanh tại Việt Nam

1. Đối tác là nhà đầu tư nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam có được thành lập công ty sở hữu 100% vốn không?

Theo quy định hiện nay, nhà đầu tư nước ngoài được phép thành lập công ty sở hữu 100% vốn tại Việt Nam. Đây là hình thức phổ biến và được khuyến khích trong nhiều lĩnh vực, trừ các ngành, nghề thuộc danh mục cấm hoặc hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của Luật Đầu tư 2020 và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

2. Đối tác là nhà đầu tư nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam có được sở hữu bất động sản tại Việt Nam không?

Theo khoản 1 Điều 17 Luật nhà ở 2023, tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam bao gồm:

• Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án tại Việt Nam theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;
• Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài, quỹ đầu tư nước ngoài và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam (sau đây gọi chung là tổ chức nước ngoài);
• Cá nhân nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam.

Theo khoản 1 Điều 28 Luật đất đai 2024, người nhận quyền sử dụng đất được quy định như sau:

• Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao;
• Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được nhận chuyển nhượng vốn đầu tư là giá trị quyền sử dụng đất theo quy định của Chính phủ;
• Tổ chức kinh tế, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất.
• Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước giao đất để thực hiện các dự án đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc để bán kết hợp cho thuê;
• Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao được Nhà nước cho thuê đất;
• Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được nhận quyền sử dụng đất theo kết quả hòa giải thành về tranh chấp đất đai được Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền công nhận; thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp để xử lý nợ; quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết tranh chấp đất đai, khiếu nại, tố cáo về đất đai, bản án, quyết định của Tòa án, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án đã được thi hành; quyết định hoặc phán quyết của Trọng tài thương mại Việt Nam; văn bản công nhận kết quả đấu giá quyền sử dụng đất phù hợp với pháp luật; văn bản về việc chia, tách quyền sử dụng đất phù hợp với pháp luật đối với nhóm người sử dụng đất mà có chung quyền sử dụng đất.

Như vậy, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được quyền sở hữu bất động sản là nhà ở và quyền sử dụng đất tại Việt Nam theo các quy định nêu trên.

3. Đối tác là nhà đầu tư nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam nếu muốn rút tiền về nước thì phải làm sao

Theo khoản 3 Điều 8 Thông tư 06/2019/TT-NHNN hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam quy định về chuyển tiền thực hiện hoạt động chuẩn bị đầu tư: “Trường hợp không được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư,... hoặc không tiếp tục thực hiện dự án đầu tư trực tiếp tại Việt Nam, NĐTNN được chuyển ra nước ngoài số tiền còn lại bằng ngoại tệ hoặc được mua ngoại tệ để chuyển ra nước ngoài đối với số tiền đã chuyển vào Việt Nam và tiền lãi phát sinh (nếu có) sau khi trừ đi các chi phí hợp pháp liên quan đến hoạt động chuẩn bị đầu tư tại Việt Nam”.

Như vậy, nhà đầu tư nước ngoài được chuyển ra nước ngoài số tiền đã chuyển vào Việt Nam còn lại bằng ngoại tệ hoặc được mua ngoại tệ để chuyển ra nước ngoài đối với số tiền đã chuyển vào Việt Nam và tiền lãi phát sinh (nếu có) sau khi trừ đi các chi phí hợp pháp liên quan đến hoạt động chuẩn bị đầu tư tại Việt Nam.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về đối tác kinh doanh tại Việt Nam

Trên đây là bài viết của NPLaw về đối tác kinh doanh tại Việt Nam hiện nay. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.