Tình trạng nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp có thể khiến doanh nghiệp phát sinh nhiều rủi ro về tài chính, lao động, bồi thường thiệt hại và thậm chí trách nhiệm hình sự. Vậy doanh nghiệp cần làm gì khi phát hiện hoặc nghi ngờ nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp? Bài viết dưới đây của NPLaw sẽ phân tích cụ thể.

I. Những rủi ro doanh nghiệp có thể gặp phải khi nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp

Khi phát hiện nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với vấn đề quản lý nhân sự mà còn có thể chịu thiệt hại về tài chính, tranh chấp hợp đồng, ảnh hưởng uy tín và nguy cơ phát sinh các vấn đề hình sự.

Trước hết, doanh nghiệp có thể phải chịu thiệt hại do nhân viên cố tình lựa chọn nhà cung cấp có giá cao hơn, chất lượng thấp hơn hoặc điều kiện thương mại bất lợi. Chẳng hạn, nhân viên mua hàng nhận một khoản tiền riêng từ nhà cung cấp để đề xuất ký hợp đồng với giá cao hơn giá thị trường. Khoản chênh lệch mà doanh nghiệp phải trả có thể trở thành căn cứ để xác định thiệt hại thực tế và trách nhiệm bồi thường của người gây thiệt hại.

nhan-vien-nhan-hoi-lo-tu-nha-cung-cap-1.png

Bên cạnh thiệt hại tài chính, doanh nghiệp còn có nguy cơ phát sinh tranh chấp với nhà cung cấp, khách hàng hoặc đối tác khi hợp đồng được ký kết trên cơ sở thông tin sai lệch, hồ sơ không trung thực hoặc quy trình lựa chọn nhà cung cấp bị can thiệp. Trong một số trường hợp, việc nhân viên nhận lợi ích còn có thể làm phát sinh dấu hiệu của Tội nhận hối lộ theo Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017.

Đối với doanh nghiệp ngoài Nhà nước, khoản 6 Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định người có chức vụ, quyền hạn trong doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước mà nhận hối lộ thì bị xử lý theo Điều này. Như vậy, việc vụ việc xảy ra trong một công ty tư nhân không đồng nghĩa với việc hành vi chỉ được xem là vi phạm nội bộ.

Ngoài ra, hành vi nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp còn cho thấy doanh nghiệp có thể tồn tại lỗ hổng trong quy trình kiểm soát nội bộ, lựa chọn nhà cung cấp và quản trị xung đột lợi ích. Vì vậy, doanh nghiệp cần xem xét đồng thời trách nhiệm của cá nhân vi phạm và những thiếu sót trong hệ thống quản trị để hạn chế nguy cơ vụ việc tiếp diễn.

Như vậy, nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp có thể khiến doanh nghiệp đồng thời đối mặt với rủi ro tài chính, lao động, dân sự, hợp đồng và hình sự, do đó cần được xử lý một cách thận trọng và có hệ thống.

II. Những vấn đề doanh nghiệp cần biết về nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp

Để xử lý đúng, doanh nghiệp trước hết cần xác định hành vi nào có dấu hiệu nhận hối lộ, cách thức phát hiện và những vị trí công việc có nguy cơ cao phát sinh hành vi này.

1. Những khoản lợi ích nào có thể được xem là liên quan đến nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp?

Lợi ích mà nhân viên nhận từ nhà cung cấp không nhất thiết phải là tiền mặt. Tùy vào tính chất vụ việc, đó có thể là tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác hoặc lợi ích phi vật chất được trao trực tiếp hoặc thông qua người trung gian nhằm tác động đến việc lựa chọn nhà cung cấp, ký kết hợp đồng, mua hàng, nghiệm thu, thanh toán hoặc thực hiện một công việc thuộc phạm vi nhiệm vụ của nhân viên.

Trên thực tế, lợi ích có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức như tiền mặt, chuyển khoản vào tài khoản cá nhân, phong bì, vàng, điện thoại, hàng hóa có giá trị; hoặc được che giấu dưới dạng hoa hồng, phí tư vấn, phí môi giới, tiền hỗ trợ, tiền thưởng nhưng không có căn cứ về dịch vụ thực tế. Ngoài ra, nhà cung cấp có thể thanh toán các khoản chi phí cá nhân như ăn uống, du lịch, vé máy bay, khách sạn, giải trí, trả nợ hoặc các khoản chi khác cho nhân viên.

Đáng lưu ý, lợi ích không nhất thiết phải được trao cho chính nhân viên. Trường hợp nhà cung cấp chuyển tiền, tặng quà hoặc cung cấp ưu đãi cho người thân, bạn bè, doanh nghiệp hoặc tổ chức do nhân viên chỉ định vẫn có thể được xem xét về bản chất nếu có mối liên hệ với việc nhân viên thực hiện hoặc không thực hiện công việc theo yêu cầu của bên đưa lợi ích.

Như vậy, lợi ích từ nhà cung cấp có thể tồn tại dưới nhiều hình thức và không phải mọi khoản quà tặng hay thanh toán đều mặc nhiên là hối lộ. Doanh nghiệp cần đánh giá bản chất khoản lợi ích và mối liên hệ giữa lợi ích đó với nhiệm vụ, quyền hạn của nhân viên để có hướng xử lý phù hợp.

2. Doanh nghiệp nên làm gì khi nghi ngờ nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp?

Khi mới chỉ có dấu hiệu nghi ngờ nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp, doanh nghiệp cần ưu tiên xác minh khách quan và bảo toàn chứng cứ thay vì ngay lập tức kết luận nhân viên có hành vi phạm tội.

Doanh nghiệp nên rà soát hồ sơ lựa chọn nhà cung cấp, báo giá, email, tin nhắn công việc, chứng từ mua hàng, hồ sơ nghiệm thu, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan. Nếu có căn cứ hợp pháp, doanh nghiệp có thể tiến hành kiểm tra dữ liệu thuộc quyền quản lý của mình để xác định mối liên hệ giữa nhân viên và nhà cung cấp.

nhan-vien-nhan-hoi-lo-tu-nha-cung-cap-2.png

Trong trường hợp vụ việc phức tạp và việc nhân viên tiếp tục làm việc có thể gây khó khăn cho quá trình xác minh, Điều 128 Bộ luật Lao động 2019 cho phép người sử dụng lao động tạm đình chỉ công việc trong những điều kiện luật định. Thời hạn tạm đình chỉ thông thường không quá 15 ngày và trường hợp đặc biệt không quá 90 ngày; trong thời gian này người lao động được tạm ứng 50% tiền lương trước khi bị đình chỉ. Nếu kết quả xác minh cho thấy có dấu hiệu của tội phạm, doanh nghiệp cần cân nhắc việc thông báo, tố giác hoặc cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật. 

Do đó, khi mới nghi ngờ nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp, doanh nghiệp nên tập trung vào xác minh chứng cứ, bảo toàn tài liệu và thực hiện đúng quy trình thay vì vội vàng kết luận hoặc xử lý người lao động.

3. Những bộ phận nào trong doanh nghiệp có nguy cơ phát sinh nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp?

Những vị trí trực tiếp tham gia vào quá trình lựa chọn, đàm phán, nghiệm thu và thanh toán cho nhà cung cấp thường có nguy cơ phát sinh hành vi nhận lợi ích riêng cao hơn.

Bộ phận mua hàng, cung ứng, đấu thầu, quản lý vật tư, quản lý dự án, kiểm soát chất lượng, nghiệm thu, kế toán và thanh toán đều có thể phát sinh xung đột lợi ích nếu quy trình kiểm soát không chặt chẽ. Theo Điều 79 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác có trách nhiệm ban hành, thực hiện quy tắc ứng xử và cơ chế kiểm soát nội bộ nhằm phòng ngừa xung đột lợi ích, ngăn chặn hành vi tham nhũng và xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh.

Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ tập trung kiểm soát nhân viên mua hàng mà cần xây dựng cơ chế kiểm soát xuyên suốt quá trình từ lựa chọn nhà cung cấp đến nghiệm thu và thanh toán.

III. Những quy định doanh nghiệp cần quan tâm về nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp

Khi phát sinh vụ việc, doanh nghiệp cần phân biệt rõ ba vấn đề: xử lý kỷ luật lao động, trách nhiệm bồi thường và trách nhiệm hình sự. Mỗi vấn đề có căn cứ và trình tự riêng, không nên đồng nhất các cơ chế xử lý này.

1. Nội quy lao động có quyết định việc xử lý nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp hay không?

Nội quy lao động có thể quyết định việc xử lý nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp, nhưng nội quy lao động không phải là căn cứ duy nhất. Nội quy quyết định doanh nghiệp có thể xử lý kỷ luật nội bộ đối với hành vi nhận lợi ích từ nhà cung cấp và mức xử lý đã công bố; còn sa thải hoặc trách nhiệm hình sự phải đồng thời phù hợp quy định pháp luật.

Theo Điều 118 Bộ luật Lao động 2019, nội quy lao động phải quy định các nội dung chủ yếu liên quan đến trật tự tại nơi làm việc, bảo vệ tài sản, bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ và các vấn đề kỷ luật lao động. Doanh nghiệp có thể xây dựng các quy định cụ thể về việc nhân viên không được nhận tiền, quà tặng, hoa hồng hoặc lợi ích riêng từ nhà cung cấp; phải khai báo xung đột lợi ích và phải tuân thủ quy trình lựa chọn nhà cung cấp. Đối với hành vi nhận hối lộ, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khoản 2 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019. Theo đó, người lao động có thể bị sa thải nếu có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động mà hành vi đó được quy định trong nội quy lao động.

Vì vậy, nội quy lao động là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xử lý kỷ luật, nhưng không thể thay thế các quy định của pháp luật hình sự hoặc dân sự khi hành vi đã gây ra hậu quả pháp lý tương ứng.

2. Nếu nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp gây thiệt hại cho doanh nghiệp, cần xử lý vấn đề bồi thường như thế nào?

Khi nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp làm doanh nghiệp bị thiệt hại, doanh nghiệp cần xác định cụ thể hành vi, lỗi, thiệt hại thực tế và mối quan hệ nhân quả trước khi yêu cầu bồi thường.

Điều 129 Bộ luật Lao động 2019 quy định người lao động có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo pháp luật hoặc nội quy lao động. Đối với trường hợp thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất và không vượt quá giới hạn luật định, mức bồi thường có thể bị giới hạn theo quy định tại Điều này. Tuy nhiên, hành vi cố ý nhận hối lộ và làm phát sinh thiệt hại cho doanh nghiệp cần được đánh giá cụ thể về lỗi và mức độ thiệt hại, không nên mặc nhiên áp dụng giới hạn của trường hợp sơ suất. Ngoài cơ chế trách nhiệm vật chất trong quan hệ lao động, doanh nghiệp còn có thể xem xét trách nhiệm bồi thường theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 nếu có căn cứ. 

Doanh nghiệp cũng cần lưu ý không được tùy tiện trừ toàn bộ tiền lương của nhân viên để thu hồi thiệt hại. Điều 102 Bộ luật Lao động 2019 giới hạn trường hợp được khấu trừ tiền lương và quy định mức khấu trừ hằng tháng không quá 30% tiền lương thực trả sau khi đã trích nộp các khoản bảo hiểm và thuế theo luật định.

nhan-vien-nhan-hoi-lo-tu-nha-cung-cap-3.png

Như vậy, việc yêu cầu nhân viên bồi thường phải dựa trên thiệt hại thực tế, lỗi và căn cứ pháp luật phù hợp, thay vì tự ý ấn định một khoản tiền hoặc khấu trừ toàn bộ tiền lương của người lao động.

3. Khi vụ việc nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp liên quan đến nhiều phòng ban, doanh nghiệp nên phối hợp xử lý như thế nào?

Những vụ việc nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp thường không chỉ liên quan đến một cá nhân mà có thể liên quan đến nhiều bộ phận như mua hàng, kế toán, kỹ thuật, kho và quản lý cấp cao. Do đó, doanh nghiệp cần xử lý theo hướng độc lập, khách quan và hạn chế xung đột lợi ích.

Điều 82 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 yêu cầu doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước tự kiểm tra để kịp thời phát hiện, xử lý và kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý hành vi tham nhũng trong doanh nghiệp, tổ chức mình. Điều 79 cũng đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ để phòng ngừa xung đột lợi ích và tham nhũng. Theo đó, để xử lý vụ việc phát hiện nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp, bộ phận pháp chế hoặc luật sư nên được tham gia ngay từ giai đoạn đầu để xác định phạm vi vụ việc, các vấn đề cần xác minh và phương án bảo toàn chứng cứ. Bộ phận kiểm toán hoặc kiểm soát nội bộ có thể rà soát giao dịch, giá mua và quy trình phê duyệt. Bộ phận nhân sự thực hiện các thủ tục liên quan đến quan hệ lao động. Bộ phận tài chính – kế toán xác định thiệt hại và dòng tiền.

Nếu có dấu hiệu tội phạm, doanh nghiệp cần phân định rõ hoạt động xác minh nội bộ với hoạt động điều tra của cơ quan tiến hành tố tụng. Doanh nghiệp không nên tự thực hiện các biện pháp vượt quá quyền hạn hoặc gây ảnh hưởng đến chứng cứ.

Do đó, khi vụ việc liên quan đến nhiều phòng ban, doanh nghiệp cần xây dựng một đầu mối xử lý thống nhất, phân quyền xác minh rõ ràng và kiểm soát chặt chẽ việc tiếp cận chứng cứ để tránh tình trạng người có liên quan trực tiếp lại tham gia đánh giá vụ việc.

IV. Những vấn đề doanh nghiệp thường băn khoăn khi nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp

Trong thực tế, cùng một hành vi nhận lợi ích từ nhà cung cấp có thể dẫn đến nhiều cách xử lý khác nhau tùy vào chức vụ của nhân viên, giá trị lợi ích, hậu quả và chứng cứ thu thập được.

1. Doanh nghiệp cần làm gì nếu nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp để ưu tiên ký hợp đồng với một đối tác?

Trường hợp này cần nhanh chóng xác minh mối liên hệ giữa khoản lợi ích mà nhân viên nhận được và quyết định lựa chọn nhà cung cấp. Doanh nghiệp nên bảo toàn hồ sơ lựa chọn nhà cung cấp, báo giá, email, tin nhắn, chứng từ thanh toán và các tài liệu thể hiện mối quan hệ giữa nhân viên với nhà cung cấp. Đồng thời, cần xem xét trách nhiệm của những người khác nếu có dấu hiệu đồng phạm hoặc cùng tham gia vào quá trình vi phạm.

Doanh nghiệp có thể yêu cầu nhân viên hoàn trả khoản tiền/lợi ích đã nhận; đồng thời xác định thiệt hại thực tế như giá mua cao hơn thị trường, hàng hóa không đạt yêu cầu, chi phí phát sinh. Doanh nghiệp có quyền yêu cầu bồi thường theo trách nhiệm vật chất, nhưng cần chứng minh lỗi và thiệt hại theo khoản 1 Điều 129 Bộ luật Lao động 2019; việc khấu trừ lương chỉ trong giới hạn luật cho phép theo quy định tại Điều 102 Bộ luật Lao động 2019. Đồng thời, rà soát hợp đồng với nhà cung cấp để xử lý vi phạm, yêu cầu bồi thường, chấm dứt/hủy bỏ hợp đồng nếu có căn cứ. Nếu giao dịch được xác lập do bị lừa dối hoặc vi phạm điều cấm, có thể xem xét yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu theo Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015.

Với doanh nghiệp ngoài nhà nước, người có chức vụ, quyền hạn nhận tiền/lợi ích để ưu tiên nhà cung cấp có thể bị xem xét về tội nhận hối lộ trong khu vực ngoài nhà nước nếu đủ yếu tố cấu thành theo Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017; bên nhà cung cấp có thể bị xem xét về hành vi đưa hối lộ Điều 364 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017. Doanh nghiệp nên gửi đơn tố giác kèm chứng cứ đến Cơ quan Cảnh sát điều tra hoặc Viện kiểm sát.

Như vậy, việc ưu tiên ký hợp đồng để đổi lấy lợi ích riêng không chỉ là vi phạm quy trình mua sắm mà trong trường hợp đủ dấu hiệu còn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự.

2. Nếu vụ việc nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp kéo dài nhiều năm mới bị phát hiện thì nên xử lý ra sao?

Việc phát hiện muộn không có nghĩa doanh nghiệp nên bỏ qua vụ việc. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải phân biệt giữa thời hiệu xử lý kỷ luật lao động, thời hiệu yêu cầu bồi thường và thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo Điều 123 Bộ luật Lao động 2019, thời hiệu xử lý kỷ luật lao động thông thường là 06 tháng kể từ ngày xảy ra hành vi; nếu hành vi liên quan trực tiếp đến tài chính, tài sản, tiết lộ bí mật công nghệ hoặc bí mật kinh doanh thì thời hiệu là 12 tháng. Vì vậy, nếu hành vi nhận hối lộ đã xảy ra nhiều năm trước, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ thời hiệu trước khi ra quyết định kỷ luật. Tuy nhiên, thời hiệu kỷ luật lao động không đồng nghĩa với thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều 28 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định không áp dụng thời hiệu đối với Tội nhận hối lộ thuộc khoản 3 và khoản 4 Điều 354. Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với những vụ việc có giá trị hối lộ hoặc thiệt hại lớn. Việc hành vi xảy ra từ nhiều năm trước không đương nhiên làm mất khả năng xử lý hình sự.

Về bồi thường thiệt hại, Điều 588 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại là 03 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định chính xác thời điểm biết hoặc phải biết về thiệt hại để đánh giá thời hiệu.

Do đó, khi phát hiện vụ việc sau nhiều năm, doanh nghiệp cần rà soát riêng từng loại trách nhiệm thay vì cho rằng toàn bộ vụ việc đã hết thời hiệu.

3. Nếu nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp làm doanh nghiệp mua hàng với giá cao hơn thực tế, nên xử lý như thế nào?

Doanh nghiệp nên đối chiếu giá mua với báo giá của các nhà cung cấp khác, giá thị trường tại cùng thời điểm, điều kiện giao hàng, chất lượng sản phẩm, khối lượng, thời hạn thanh toán và các điều kiện thương mại liên quan. Không nên chỉ lấy chênh lệch giữa hai báo giá để mặc nhiên kết luận toàn bộ là thiệt hại.

Nếu có chứng cứ cho thấy nhân viên cố tình lựa chọn nhà cung cấp có giá cao để đổi lấy lợi ích cá nhân, hành vi có thể đồng thời phát sinh trách nhiệm kỷ luật, trách nhiệm bồi thường và trong trường hợp đủ dấu hiệu là trách nhiệm hình sự. Doanh nghiệp cũng cần xác định khoản tiền mà nhân viên nhận từ nhà cung cấp và thiệt hại do giá mua cao là hai vấn đề có thể được xem xét độc lập. Giá trị của hối lộ và giá trị thiệt hại không phải lúc nào cũng bằng nhau.

Như vậy, doanh nghiệp cần xây dựng hồ sơ chứng minh thiệt hại một cách khách quan, đồng thời xác định riêng giá trị lợi ích mà nhân viên nhận và hậu quả tài sản mà doanh nghiệp phải gánh chịu.

4. Nếu nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp thông qua quà tặng, chuyển khoản hoặc người thân đứng tên nhận tiền, doanh nghiệp nên xử lý ra sao?

Doanh nghiệp không nên chỉ tìm kiếm giao dịch tiền mặt đứng tên nhân viên để xác định hành vi nhận hối lộ.

Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định người phạm tội có thể nhận lợi ích trực tiếp hoặc qua trung gian và lợi ích có thể dành cho chính người đó hoặc người, tổ chức khác. Vì vậy, việc nhà cung cấp chuyển tiền cho tài khoản của người thân, tặng tài sản hoặc thanh toán một khoản chi phí cho người thân của nhân viên vẫn cần được xác minh nếu có dấu hiệu đây là cách thức thực hiện thỏa thuận hối lộ.

Đối với quà tặng, doanh nghiệp cần kiểm tra thời điểm nhận quà và mối liên hệ giữa món quà với quyết định công việc. Đối với chuyển khoản, cần xác định nguồn tiền, người chuyển, người nhận, nội dung chuyển tiền và mối liên hệ với các giao dịch của doanh nghiệp. Đặc biệt, doanh nghiệp không nên tự ý truy cập tài khoản ngân hàng cá nhân hoặc dữ liệu riêng tư của nhân viên khi không có căn cứ pháp luật. Việc thu thập và sử dụng chứng cứ cần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Như vậy, phương thức nhận lợi ích không quyết định bản chất pháp lý của hành vi; doanh nghiệp cần tập trung xác định mục đích của khoản lợi ích và mối liên hệ giữa lợi ích đó với việc thực hiện nhiệm vụ của nhân viên.

5. Doanh nghiệp nên làm gì khi phát hiện nhiều nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp trong cùng một vụ việc?

Khi nhiều nhân viên cùng nhận lợi ích từ một nhà cung cấp, doanh nghiệp cần xem xét khả năng đây là hành vi có tổ chức hoặc có sự phối hợp giữa nhiều người.

Khoản 2 Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định “có tổ chức” và “phạm tội 02 lần trở lên” là những tình tiết định khung đối với Tội nhận hối lộ. Vì vậy, việc có nhiều người tham gia không chỉ làm tăng mức độ nghiêm trọng của vụ việc mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định trách nhiệm hình sự của từng cá nhân.

Doanh nghiệp cần lập danh sách những người có liên quan, phân loại vai trò của từng người, xác định người đề xuất, người phê duyệt, người nghiệm thu, người thanh toán và người trực tiếp nhận lợi ích. Đồng thời, cần rà soát các hợp đồng, đơn hàng và giao dịch có liên quan đến nhà cung cấp trong toàn bộ khoảng thời gian nghi vấn. Trong quá trình này, doanh nghiệp cần tránh việc để một cá nhân đang bị nghi ngờ tham gia vào hoạt động xác minh hoặc tiếp tục kiểm soát dữ liệu có liên quan. Nếu vụ việc có dấu hiệu tội phạm, doanh nghiệp cần cân nhắc chuyển thông tin cho cơ quan có thẩm quyền để được xử lý theo pháp luật. Việc xử lý nội bộ không nên được sử dụng để che giấu hoặc làm mất dấu vết của hành vi vi phạm.

Như vậy, khi nhiều nhân viên cùng nhận hối lộ, doanh nghiệp cần coi đây là một vụ việc có tính hệ thống, đồng thời xác định riêng trách nhiệm của từng người và trách nhiệm quản trị của doanh nghiệp.

V. Vì sao doanh nghiệp nên tìm luật sư tư vấn tại NPLaw khi phát sinh vấn đề liên quan đến nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp?

Vụ việc nhân viên nhận hối lộ từ nhà cung cấp thường liên quan đồng thời đến pháp luật lao động, hình sự, dân sự, hợp đồng và quản trị doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp xử lý không đúng ngay từ giai đoạn đầu, việc thu thập chứng cứ, xử lý kỷ luật hoặc yêu cầu bồi thường có thể phát sinh tranh chấp và ảnh hưởng đến quá trình xử lý sau này.

NPLaw có thể hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá dấu hiệu pháp lý của vụ việc, xác định trách nhiệm của từng cá nhân, rà soát nội quy lao động và quy trình xử lý kỷ luật, đánh giá thiệt hại, xây dựng phương án yêu cầu bồi thường và tư vấn hướng xử lý khi vụ việc có dấu hiệu hình sự.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.