Mạng xã hội ra đời được xem là một bước tiến mới của xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực thì tồn tại nhiều vấn đề tiêu cực, đặc biệt là nói xấu người khác. Hiện nay, pháp luật quy định khá chặt chẽ về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội. Vậy nói xấu người khác trên mạng xã hội bị xử lý như thế nào? Trong nội dung bài viết này, NPLaw sẽ chia sẻ một số thông tin hữu ích tới bạn đọc.

I. Thực trạng về nói xấu người khác trên mạng xã hội hiện nay

Hiện nay, mạng xã hội được sử dụng rộng rãi và phổ biến hơn bao giờ hết. Với sự phát triển của thông tin, truyền thông ngày càng nhanh chóng thì facebook nói riêng hay các trang mạng xã hội nói chung đã không còn đơn thuần là không gian riêng tư của mỗi người. Chúng có thể trở thành "công cụ" đắc lực để một số người lợi dụng nhằm xuyên tạc, bịa đặt, nói xấu,... người khác.

Thực tế hiện nay, việc lợi dụng  facebook để nói xấu, bôi nhọ đang dần trở thành nổi bức xúc chung của nhiều người, thu hút sự quan tâm của dư luận. Đây là hành vi vi phạm pháp luật và chúng ta có các chế tài để xử lý đối với người có hành vi ấy. 

II. Bịa đặt, nói xấu người khác trên mạng xã hội bị xử lý như thế nào?

Quy định tại Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 37 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP) đã quy định về việc vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội; trang thông tin điện tử được thiết lập thông qua mạng xã hội. Theo đó, khi một người bịa đặt, nói xấu người khác mà có ý xúc phạm danh dự uy tín nhân phẩm của cá nhân trên mạng xã hội vì bất cứ mục đích gì thì đều bị xử phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Còn nếu tiết lộ bí mật đời tư người khác sẽ bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Song đó cũng buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật theo quy định.

Vậy bịa đặt, nói xấu người khác trên mạng xã hội có thể bị truy cứu truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Hành vi bịa đặt, nói xấu người khác trên mạng xã hội sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi mức độ vi phạm nghiêm trọng. Khi hành vi bao gồm các yếu tố cấu thành Tội vu khống được quy định tại Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015 và người bị hại có yêu cầu khởi tố thì người nói xấu có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm đối với hành vi:

  • Bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác
  • Bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền.

Mức phạt đối với hành vi này có thể đến 07 năm tù, cùng với các hình phạt bổ sung khác như phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. (khoản 4 Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015)

III. Giải đáp thắc mắc về nói xấu người khác trên mạng xã hội

3.1 Sinh viên nói xấu giáo viên trong group kín Facebook thì có vi phạm pháp luật không? Nếu có thì bị xử lý như thế nào?

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 37 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP thì hành vi vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội; trang thông tin điện tử được thiết lập thông qua mạng xã hội như sau:

“1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau:

a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;”

Như vậy, sinh viên nói xấu giáo viên trong group kín Facebook là một trong những hành vi vi phạm pháp luật. Khi vi phạm, sinh viên sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Đồng thời buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật. Lưu ý: Quy định về mức phạt tiền trong nghị định được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính của tổ chức. Trường hợp cá nhân có hành vi vi phạm như của tổ chức thì mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức (khoản 3 Điều 4 Nghị định 15/2020/NĐ-CP).

3.2 Cần làm gì nếu người khác đăng ảnh và nói xấu mình trên Facebook?

Nếu người khác đăng ảnh và nói xấu mình trên Facebook thì có thể:

  • Người bị  nói xấu cần thu thập bằng chứng thông qua việc yêu cầu Văn phòng thừa phát lại lập vi bằng những status hoặc bình luận có nội dung, hình ảnh được cho rằng xúc phạm, gây ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của mình. Yêu cầu người đăng ảnh và nói xấu gỡ ngay những thông tin không đúng sự thật.
  • Yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin xấu, và đồng thời khởi kiện để yêu cầu bồi thường (Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015).
  • Đề nghị cơ quan có thẩm quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính người có hành vi vi phạm.
  • Đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự.

3.3 Nói xấu cơ quan, tổ chức trên mạng xã hội bị xử lý như thế nào?

Nói xấu cơ quan, tổ chức trên mạng xã hội sẽ bị xử phạt từ 10 đến 20 triệu đồng nếu có ý xúc phạm danh dự uy tín nhân phẩm. Còn nếu tiết lộ bí mật đời tư người khác sẽ bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Song đó cũng buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật theo quy định.(Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 37 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP)

Bên cạnh đó, nếu hành vi nói xấu gây hoặc có thể sẽ gây thiệt hại, ảnh hưởng xấu nghiêm trọng đến người khác thì có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội vu khống. Có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm. 

Ngoài ra, mức phạt đối với hành vi này có thể đến 07 năm tù, cùng với các hình phạt bổ sung khác như phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. (Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015)